SCHELLAERT de naam ?

De herkomst van de naam "SCHELLAERT" en zijn varianten is niet eenduidig en waarschijnlijk ligt de oorsprong bij de verschillende takken ook anders.

  1. De eerste verklaring waar ik ooit van hoorde, maar waarvan ik de bron niet meer weet was:
    SCHELLAERT: Iemand die in de stad rondging met de bel om de bevolking attent te maken op mededelingen. Afgeleid van het werkwoord "schellen" synoniem van "luiden". "de bel schellen, luiden". Degene die de bel doet luiden is de SCHELLAERT.

  2. Bovenstaande verklaring is ook terug te vinden op een website met falilienaamverklaringen: Een naam is je gegeven
    Schellaert
    1. Familienaam uit het Middelnederlandse schellen: weerklinken, schallen.
    Beroepsbijnaam voor bv. de belleman, bijnaam voor een rumoermaker, ...

    2. Familienaam uit het Middelnederlandse schelle, schele: schub, schild, malie.
    Beroepsnaam voor de maker van maliënkolders, schilden of bijnaam voor iemand met een schubbige huid.

  3. Op een website in Frans Vlaanderen ph.rousselle.chez.tiscali.fr/s.html vinden we volgende verklaring:
    SCHELLAERT : Ecailleur, qui épluche.
    Ecailleur is een zeldzaam mannelijk substantief afgeleid van het werkwoord ÉCAILLER en betekent een persoon die oesters verkoopt en opent.

    "éplucher" betekent "schillen" of in het dialect "schellen". "Patatten schellen" zal het wel niet geweest zijn want de naam komt al voor lang voordat de aardappel hier zijn intrede doet.
  4. ÉCAILLER2, ÈRE, subst.

    A. Personne dont le travail consiste à ouvrir et à vendre des huîtres, des coquillages. À peine voit-on de loin en loin [dans Paris] une écaillère qui reste sur sa chaise, les mains sous ses jupes, à côté de son tas de coquilles (BALZAC, Œuvres div., t. 3, 1836-48, p. 608).
    B. Au fém. Instrument utilisé pour ouvrir les huîtres (d'apr. Lar. 19e-Lar. Lang. fr. et QUILLET 1965).
    Rem. On rencontre dans ces diverses acceptions, le synon. rare écailleur, subst. masc. [Il] regarda fixement sa famille pressée autour de l'écailleur (MAUPASS., Contes et nouv., t. 1, Oncle Jules, 1883, p. 417; cf. ROB. Suppl. 1970).

  5. Een volgende verklaring vinden we in "GÉNÉALOGIE DE LA FAMILLE DE SCHELLART Extrait de l'Annuaire de la Noblesse de Belgique, 1885"
    SCHELLA(E)RT: de schele, de loenskijkende, afgeleid van een scheldnaam dus. Lijkt me weinig waarschijnlijk vermits zowel in het Nederlands als in het Duits de naam met korte "è" wordt uitgesproken en steeds met dubbele "L" wordt geschreven.

    "Les Schellart sont originaires du pays de Juliers et portaient primitivement le nom de Lieventhal (Leventhal). On les rencontre sous ce nom dès 1297. Schellart est proprement un sobriquet et signifie le Louche (der Schielende). La branche qui adopta ce surnom comme nom patronymique, paraît s'être séparée du tronc vers 1350; toutefois les preuves alléguées jusqu'ici sont fort peu explicites à ce sujet. Les Lieventhal s'éteignirent vers le commencement du XVIIe siècle; un de leurs rameaux collatéraux, qui prenait le nom de Schellart de Lieventhal, dit Pattern, avait cessé d'exister dès la fin du XVe siècle."

  6. Tot slot uit: "Naissance d'une bourgeoisie provinciale dans la seconde moitié du XVe siècle. Le cas des familles Schellaert, Buwemeister et Haltfast d'Arlon, Bastogne et Luxembourg" van Michel Pauly. In: Revue belge de philologie et d'histoire 71 (1993)
    SCHELLA(E)RT : kan komen van "Schellfisch" "Schelvis". De Luxemburgse Schellarts hadden een wapen waarop 3 Schelvissen waren afgebeeld.

    "Clais Schellart l'échevin de Luxembourg avait un sceau dont les armoiries montraient un écu porté par un ange et portant trois soles ("Schellfisch")"

  7. Geen naamverklaring, maar wel een voorbeeld van de verschillende schrijfwijzen vinden we op de lijst met achternamen van de nazaten van de Keizer Karel CD.
    Schellaert van Obbendorf 1
    Schellaert Van Obbendorf 3
    Schellaert van Obbendorf 18
    Schellaert van Obbendorf van G 1
    Schellaert Van Obbendorff 1
    Schellaert Van Obbendorp 3
    Schellard 3
    Schellard van Obbendorf 1
    Schellard Van Obbendorf 1
    Schellard zu Geysteren 1
    Schellard zu Obbendorf 1
    Schellart 5
    Schellart van Obbendorf 1
    Schellart Van Obbendorp 11
    Schellart von Obbendorf 21
    Schellart von Obendorf 1
    Schellart zu Geysteren Spralan 1
laatst gewijzigd 21.02.2008