Trefwoorden

 

breedband meten

ferriet in EMC

referentiefrequentie

HF antennes

Antenne tuners

HF kernmateriaal

meten van L en C

tijdervaring en fysica

uitgangsimpedantie

voorbelaste matching

waar blijft PEP

voordrachten

 

 

 

 

Voordrachten kunnen worden aangevraagd onder de voorwaarden en via het adres van deze pagina.

 

 

Breedband metingen uit de junkbox

 

Voor metingen over tientallen tot honderden MHz. wordt meestal gebruik gemaakt van professionele meetapparatuur, zeker wanneer gevoeligheden over meerdere ordes van grootte wordt gevraagd. Deze voordracht behandelt een eenvoudige methode, met simpele materialen uit de junkbox, waarmee het voorgaande ruimschoots kan worden waargemaakt. Naast de principes en achtergronden van deze  ‘detector meting’, wordt tevens een uitgewerkt voorbeeld gegeven van toepassing van deze methode in een nauwkeurige vermogens- en reflectiemeter, voor toepassing in een antennesysteem over een bereik tot vele honderden Watt.

Duur ca 60 min.

 

 

Ferrieten in EMC toepassingen

 

Als zendamateurs zijn wij goed bekend met relatief hoge veldsterktes die wij met onze apparatuur bij onszelf en in onze omgeving kunnen veroorzaken. Niet altijd is deze omgeving voldoende tegen deze hoge velden bestand, hetgeen een scala van problemen kan opleveren. Een klein probleem is dan nog de al dan niet bekende misaanwijzing van een meetinstrument bij onszelf, maar het kan ook uitmonden in vervelende storingen bij buren, soms met escalerende gevolgen. Natuurlijk kent de zendamateur ook de remedie tegen deze klachten en wordt bij de aanpak hiervan veelvuldig gebruik gemaakt van het aanbrengen van hoge impedanties in aansluitsnoeren en netverbindingen, meestal door toepassing van ferriet materialen. De voordracht gaat in op de toepassing van deze materialen en de achtergronden hiervan voor een juiste keuze in het gewenste frequentiebereik. 

Duur ca 45 min.

 

 

Baluns

 

Baluns vinden hun toepassing in een groot aantal gevallen, waarbij balancering van signalen een voorwaarde is voor een goede, en vooral storingsvrije werking. Denk hierbij aan de professionele audio – en video industrie, de proces industrie geluidsstudio’s, theaters enz. Ook in de radioamateur omgeving heeft deze component zijn weg gevonden, hoewel de juiste werking en voorwaarden voor toepassing niet altijd even goed begrepen worden. Vaak ziet men daarom toepassingen, waarbij niet altijd de juiste component op de juiste plaats wordt gebruikt, of buiten zijn specificatie gebied, het frequentie- of impedantie regime. In de voordracht zullen deze zaken worden besproken, de hierbij voorkomende valkuilen en zullen de belangrijkste ontwerp criteria kort worden behandeld. 

Duur ca 50 min.

 

 

Frequentie referentie

 

In deze tijd is het belangrijk om nauwkeurig frequenties te kunnen bepalen, zeker waar deze ook in het amateurverkeer steeds hoger worden. In het bijzonder bij de tegenwoordige digitale uitzendmodi, waarbij tot diep in de ruis nog verbindingen mogelijk zijn, is het belangrijk om de uitzendfrequentie nauwkeurig te kennen.

Velen beschikken voor dit doel over diverse typen frequentietellers, die ook steeds hoger gaan in frequentie en meer cijfers op het display laten zien. Dit laatste geeft misschien een hogere resolutie, maar niet persé ook een hogere nauwkeurigheid. Bij veel van deze instrumenten ligt de nauwkeurigheid in de orde van 10 tot de macht -6 (1 Hz. per MHz.) en dat is niet meer voldoende voor bv. WSJT, of vergelijkbare verbindingen op VHF frequenties en hoger.

In deze voordracht worden methodes getoond die het ook voor amateurs mogelijk maken, frequentiemetingen met een aantal ordes van grote te verbeteren, zonder dat daar dure of exotische apparatuur of technieken voor nodig zijn. Hierbij wordt gebruik gemaakt van specifieke omroepstations, die op een bijzonder nauwkeurige bekende frequentie uitzenden, zoals bv. DCF77. De circuits om dit doel te bereiken blijken verrassend eenvoudig en haalbaar voor iedere radioamateur.

Duur ca 50 min.

 

 

HF-antennes

 

Als zendamateur kennen wij het belang van een goede antenne, die bepalend is voor het succes in onze communicatieve hobby. De achtergronden van de werking van zo'n antenne zijn echter vaak minder bekend, hetgeen kan leiden tot minder efficiënte antennes met bv. grote verliezen in het gehele antenne systeem. De voordracht behandelt de achtergronden van deze zaken en ook de theorie achter optimale antenne opstellingen in relatie tot de voortplanting in de ionosfeer van de antenne signalen. Tot slot worden enkele HF draad antennes besproken, die met eenvoudige middelen een veelvoud aan HF banden kunnen bestrijken onder vermijding van de gesignaleerde problemen uit het begin.

Duur ca 90 min. excl. pauze

 

 

Antenne tuners

 

Zendamateurs met een beperkte mogelijkheid om antennes op te stellen, proberen dan maar om zoveel mogelijk amateur banden te bestrijken met zo weinig mogelijk antennes. Een goede antenne tuner zorgt er dan voor dat de vaak complexe antenne impedantie wordt omgezet naar de ‘standaard’ 50 Ohm waaronder de transceiver volgens zijn specificaties kan werken. Zo’n tuner bestaat meestal maar uit een beperkt aantal componenten, maar je kunt je afvragen of hier altijd de meest optimale combinatie wordt gekozen, geschikt voor het toegepaste vermogen en het brede scala van complexe impedanties die de eigen antenne vertoont. De voordracht gaat in op deze aspecten, en ook op het vermogen dat in zo’n tuner achter blijft onder deze wisselende belastingen.

Tenslotte worden er enkele aspecten besproken over het meten van een antenne tuner, waaruit blijkt dat eventuele fabrieksspecificaties zo die al verstrekt worden, op zijn minst onvolledig zijn.

Duur ca 60 min.

 

 

HF spoelkernen

 

De voordracht behandelt een aantal veel voorkomende materialen die worden toegepast in spoelen en transformatoren voor HF toepassingen. Hierbij worden achtergronden en materiaal details van de betreffende materialen besproken evenals de relevante formules voor toepassingen in laag- en hoogvermogen schakelingen.

Hierbij worden enkele toepassingsvoorbeelden uitgewerkt en wordt ingegaan op het belang van de materiaal eigenschappen in relatie tot de grenzen van de toepassing. Naast theorie en achtergrond wordt ook ingegaan op het zelf bepalen van de materiaal eigenschappen van onbekende kernmaterialen uit de junkbox.

Duur ca 60 min.

 

 

Meten van kleine spoelen en condensatoren

 

In deze voordracht wordt ingegaan op de wens van vele radioamateurs om met eenvoudige materialen en meetinstrumenten toch kwalitatief goede metingen te kunnen doen op HF frequenties, waarvan de uitkomsten kunnen wedijveren met die van professionele apparatuur. Aangetoond wordt dat ook zonder deze professionele meetinstrumenten de amateur met zijn bestaande installatie al over de mogelijkheden beschikt om goede en nauwkeurige metingen te kunnen uitvoeren en bv. impedanties te meten die zelfs met professionele middelen problematisch zijn. Daarnaast komen ook enkele moderne methoden en meetapparaten aan bod, die dankzij de tegenwoordige hoge integratiegraad voor verrassend lage prijzen toch tot goede resultaten kunnen komen.

Duur ca 70 min.

 

 

Tijd

 

Tijd gaat ons alle ter harte, omdat we die nu eenmaal altijd te kort komen, omdat tijd - geld is, en ook omdat tijd altijd weer voorbij gaat. Deze voordracht gaat in op de wijze waarop wij het verschijnsel 'Tijd' ervaren, hoe we deze nu en in de historie hebben ingedeeld over het jaar, over de dag en nu zelfs binnen de seconde.  Daarnaast spreken we over de essentie van de tijd, waarom deze altijd maar in een richting lijkt voort te gaan en kijken we naar verschillende aspecten van de tijd in de kosmos, zowel naar het begin als naar het mogelijke einde der tijden.

Duur ca 70 min.

 

 

Uitgangsimpedantie

 

Ieder kent de wijsheid dat voor maximale energie overdracht de belastingsweerstand gelijk moet zijn aan de inwendige weerstand van de generator. Velen zijn ook bekend met de achtergrond van deze wijsheid. De vraag is echter, wanneer deze 'wijsheid' eigenlijk van toepassing is en hoe vaak wij hiervan gebruik kunnen maken? Is het zo dat de, door de fabrikant aangegeven of voorgeschreven, optimale belastingsweerstand van een versterker of zender een relatie heeft tot die 'inwendige weerstand' en hoe zit het eigenlijk bij een accu of bij de netspanning. Het wordt verder helemaal interessant wanneer we kijken naar onze radio installaties en de verhalen die bv. over de uitgangsimpedantie van onze zenders en energieversterkers de ronde doen.  De voordracht gaat in op al deze zaken en geeft ook methoden om zelf metingen te verrichten om hierover opheldering te krijgen.

Duur ca 50 min.

 

 

Voorbelaste antenne aanpassing

 

Voor een radioamateur is de antenne een van de belangrijkste uitrustingstukken van zijn station. De betere amateur weet ook dat antennes die geoptimaliseerd zijn voor een bepaalde frequentieband, minder, of ronduit slecht kunnen presteren op andere banden. De meeste amateurs weten ook dat je een zender kunt beschermen tegen de gevolgen van een slecht aangepast antennesysteem d.m.v. een antenne tuner, al zijn minder amateurs zich er van bewust dat deze tuner niets zal veranderen in de verliezen in het antenne systeem.

Hoewel tuners in vele vormen en kwaliteiten bekend en voorhanden zijn, is de voorgestelde methode van 'Voorbelaste Antenne Aanpassing' minder bekend. Toch biedt dit de mogelijkheid om ook eenvoudige antennesystemen zonder verdere afregeling op een groot aantal banden aan te passen op de transceiver. De voordracht bespreekt deze methode, kijkt naar de voor- en nadelen en vergelijkt deze methode met de configuratie van eenzelfde antennesysteem dat met een conventionele antennetuner wordt aangepast.

Duur ca 60 min.  

 

 

Waar blijft de PEP

 

Vaak hoort men op de HF banden de meest wonderlijke verhalen over antenne systemen, zeker in relatie tot de verliezen die in de diverse onderdelen als de tuner, de voedingslijn en de antenne zelf kunnen optreden. Deze voordracht laat zien waar in het antennesysteem de verliezen werkelijk zullen optreden, hoe deze afhankelijk zijn van de frequentie, misaanpassing, toegepaste materialen e.d., en hoe hoog deze zelfs onder zeer gebruikelijke omstandigheden kunnen oplopen. De voordracht bespreekt verder enkele strategieën om deze verliezen zo laag mogelijk te houden en illustreert deze met praktische, getalsmatige voorbeelden.

Duur ca 60 min.