"Circussen specialiseren zich
het liefst in sensationele dieren
zoals tijgers, leeuwen en olifanten.
Maar dat zijn allemaal dieren met een complexe levenswijze en die zijn absoluut niet
geschikt om in gevangenschap
te houden", zegt Van der
Straeten. "Apen zijn bijvoorbeeld
zo intelligent, zo sterk
ontwikkeld dat het misdadig is
ze in een kooi te steken"
"Wat gevangenschap precies
met die dieren doet is niet duidelijk.
Want pas nu begint men
het onderwerp te bestuderen.
Het enige wat we nu weten, is
wat we zien:het stereotiepe gedrag dat wilde dieren ontwikkelen,
wat betekent dat ze dag in
dag uit dezelfde beweging uitvoeren. Denk maar aan de ijsberen in de zoo van Antwerpen,
die allemaal hetzelfde doen;
drie stapjes naar voor, drie stapjes naar achter. Of die constant
dezelfde zwemoefening herhalen.
Ook bij apen valt dat heel
erg op. Als ze publiek hebben,
willen ze zich laten opmerken
en gaan ze abnormaal reageren.
Ze beginnen bijvoorbeeld te
masturberen, iets wat een aap
zonder publiek nooit zal doen.VERVELING
Dat bizarre gedrag is een teken aan de wand dat er iets fout is. Dat kan ook niet anders. Stel je maar even voor wat ze meegemaakt hebben: ze werden gevangen, op transport gezet, ze komen in een nieuwe omgeving terecht, worden met publiek geconfronteerd, krijgen een piepkleine kooi en vervelen zich. Want circussen denken dat het probleem is opgelost als ze hun beesten een grote ruimte geven,maar dat is het minste. Die dieren moeten ook geëntertaind worden. Ze hebben rustplaatsen nodig, je moet ze middelen geven waardoor ze zelf naar hun eten kunnen zoeken, hun intelligentievermogen moet gestimuleerd worden. Een grote, kale kooi is het slechtste wat je hen kan geven. In zoo's weten ze dat al en gaat men die dieren verstrooiing bezorgen. In circussen denkt men daar niet aan. Het enige moment dat die dieren daar iets te doen hebben, is waneer ze getraind worden of wanneer ze moeten optreden. Het is totaal onnatuurlijk dat ze die trucjes moeten aanleren, maar gelukkig hebben ze dat tenminste nog.
GEEN BAND"Wat de mens doet, is dieren gebruiken, maar daar zijn ze niet voor gemaakt. Alleen ziet niet iedereen dat. Het gewone publiek kan zich wel inleven in de situatie van paarden, honden of katten, want die dieren kennen ze. Maar bij wilde dieren is die empathie volkomen zoek en dus aanvaarden we hun barre levensomstandigheden zonder veel problemen" "Die roofdieren worden ook heel jong bijgehouden, waardoor ze na een tijd een vertrouwensrelatie met hun trainer hebben. Daardoor heeft het publiek het idee dat het brave, lieve dieren zijn, maar dat is een complete misvatting. Het blijven in alle omstandigheden wilde dieren en die horen niet thuis in een kooi."
NATUURLIJKE AARDOf er dan totaal geen dieren meer in circussen mogen gebruikt worden? "Als het over wilde dieren gaat, zeg ik resoluut nee. Maar voor paarden of geiten zie ik nog wel een mooie rol weggelegd. Dat zijn gedomesticeerde dieren, die sowieso afhankelijk zijn van de mens. Een paard dat in de pistes springt met een acrobaat op zijn rug, doet ook niks wat tegen zijn natuurlijke aard ingaat. Een olifant die op zijn achterste poten moet gaan staan daarentegen..." "Het totaal verbieden van alle dieren in circussen is misschien iets te drastisch, maar de manier waarop die beesten nu behandeld worden, is zo ondermaats dat het zo niet verder kan. Want naast de huisvesting, zijn er ook nog andere vragen die je je kan stellen: hoe zit het bijvoorbeeld met de geneeskundige verzorging? En met de voeding? In dierentuinen hebben ze voedingsdeskundigen die voor een uitgebalanceerd dieet zorgen, maar daar is in circussen geen sprake van".
EUTHANASIE
Als er ooit een wet komt die wilde dieren in circussen verbiedt, moet er een oplossing gevonden worden voor de dieren die nu al een leven in gevangenschap achter de rug hebben. Maar dat blijkt geen evidentie. "Wilde dieren die achter tralies zijn geboren, zijn totaal ongeschikt om terug te brengen maar de natuur. Roofdieren leren hun natuurlijke gedrag, zoals jagen, in hun eerste twee levensjaren van hun moeder. Als ze die vaardigheden niet hebben meegekregen, kunnen ze onmogelijk overleven. De grote vraag is dan natuurlijk wat men met zulke dieren moet doen. Veel meer opties dan ze in een opvangcentrum steken tot ze dood gaan, zijn er niet. Dierenrechtenorganisaties zijn sterk gekant tegen het euthanaseren van die beesten, Maar ik heb daar mijn bedenkingen bij. De levenskwaliteit van zulke dieren is nul, dus waarom zou je ze nog in leven laten?"