|
Vanaf
12000 jaar geleden
12000 jaar
geleden liep de ijstijd op zijn eind en de terugtrekkende ijskap
nam in haar spoor de meeste korstmossen, kleine struiken, ... kortom de
toendrabegroeiing met zich mee.
De
stijgende temperatuur gaf aan nieuwe plantengroei, zoals wilg (nat), eik en
berk (droger) de kans om een hoofdrol te gaan spelen.
Later
werden ze gevolgd door den, els en hazelaar.
Na een
afkoeling rond 10000 voor Christus komt dezelfde boomopmars in gang.
Ze is nu wel gekoppeld aan meer heide. Ook
veenmossen en vb. kraaiheide worden hele gewone planten.
Als na de
afkoeling van het Holoceen, waarin vermoedelijk onze landduinen (heuvels)
gevormd werden, de temperatuur terug stijgt, worden berk en grove den de
eerste dominante soorten.
Rond 6700
voor Christus groeit de soortenrijkdom weer aan met hazelaar, olm,
eik. Die worden later gevolgd door els en linde.
5500
voor Christus, het Atlanticum
In deze
periode wordt de grove den verdreven door loofbos. Er vormen zich gesloten
loofbosformaties.
Terwijl op
de droge tot vochtige grond diverse boomsoorten het leven beheersen, wordt
de zwarte els in de moerassige gebieden de dominante soort.
Langzaam
blijft het ijs smelten en het waterpeil stijgt. Voor de zwarte
els is dit de kans om zijn areaal uit te breiden.
In zijn
schaduw zijn het de veenmossen die langzaam grote gebieden omvormen tot
boomarme venen.
Op het eind
van het Atlanticum (2300 voor Christus) veroorzaakt een nieuwe
temperatuurdaling een sterke achteruitgang van de linde.
In zijn
plaats komen beuk en haagbeuk plaatselijk een rol spelen. |
Onze
hedendaagse boomgroei
Op dat
ogenblik wordt de soortenbasis gevormd voor wat nu in onze streek de
climaxvegetatie zou zijn.
Hier bij
ons, Keerbergen, Rijmenam, zijn (waren) de dominante bomen op diverse gronden
(droog en nat): berk, eik, wilg en els.
Rond 800
voor Christus duwt een verhoging van de neerslag onze
begroeiing in de richting van een zg. Atlantisch eikenbos.
Tegelijk
met de groei naar een nieuw evenwicht komt de mens bij het begin
van de Steentijd een steeds grotere rol spelen.
Het bos
krijgt geen kans meer om zich ongestoord te ontwikkelen.
Uit
pollenanalyse blijkt dat de ingreep van de mens in het
bomenareaal begon rond 3000 voor Christus. Toename van heide (en wellicht
het eerste akkerland als roofbouw) is daarvan het bewijs.
Romeinse
tijd tot nu
We mogen
echter veronderstellen dat in de
Romeinse tijd nog zeer veel bos aanwezig was.
Langzaam
echter vergrootte het akker- en heidegebied ten koste van
het oerbos.
Pas in onze
18 de eeuw is er een ommekeer en de woeste (?) heide en stuifzanden worden
terug beplant omdat door het houttekort de bosbouw rendabel wordt.
Vooral de
reeds 6000 jaar zo goed als verdwenen, grove den, wordt massaal aangeplant.
Als we de
huidige situatie bekijken, zijn er
echter veel soorten aanwezig die hier van nature niet thuishoren: cipres,
lork, esdoorn, spar, populier, ...
Sommige
inheemse bomen worden door de mens in
hun overleven geholpen, zoals linde. Ze zouden
door de totaal gewijzigde omstandigheden misschien verdwijnen.
|
Andere
bomen doen het nog altijd zeer goed als ze de kans krijgen: eik, berk, wilg
en els.
Sommige
exotische agressieve soorten (Amerikaanse vogelkers, valse acacia) doen het
volgens natuurbeschermers te goed.
Bos, één
veranderend gebeuren
Het bos is
nog steeds een veranderend gebeuren in een veranderende wereld.
De evolutie
mag echter niet omgekeerd blijven lopen.
De weinige
bossen en bosfragmenten die ons landje (en ocharme onze streek) nog rijk is,
mogen we niet verminderen.
Verkaveling, open haard en houtkachel mogen geen hindernis zijn om het bos
uit te breiden.
We
hebben de bomen net zo nodig ... als de lucht die we inademen.
Dit is een
intro over de WERELD WAAROP WIJ LEVEN.
In de loop
van de volgende maanden werden zo nu en dan hedendaagse landschapselementen
belicht (heide, weide, bos, wegkant, dijken, ...). Je vindt ze dan ook onder
onderstaande links.
Heide
Weiland
Dijken
Bermen
Knotbomen
Hakhout
Beek en oever
Heggen en houtwallen
|
|
