Beoordeling van de Cantates van Bach

Een voorstelling van een nieuwe evaluatiemethode
om de cantates van J. S. Bach
met elkaar te kunnen vergelijken.
Waarop moet men letten
om deze muziek met waardering te beluisteren?


Inleiding

2000. Dit jaar hebben wij niet zozeer de 250ste verjaardag van de dood, maar eerder de 315de van de geboorte herdacht van de "Oude Bach" - zoals de grootste Bach door Frederik II de Grote, koning van Pruisen, werd genoemd.

Veel te laat ben ik mij bewust geworden van de onpeilbare rijkdom van de Bach-cantates. Veel te lang heb ik een quasi cantatenloos leven geleid. Voortaan echter verlicht en verlucht Bachs heerlijke muziek menige grauwe regendag.

Voor de velen die misschien nog zouden menen dat ze ook zonder een grondige studie van de Cantates, een tamelijk accuraat beeld van de Thomas-Cantor kunnen hebben, wil ik hier wat aandacht vragen en pleiten voor een veel te veel verwaarloosd deel van zijn oeuvre.
Sommige muziekliefhebbers voelen zich misschien minder aangetrokken tot vocale muziek. Er is altijd de tekst die een extra drempel vormt. Maar wanneer men die terdege heeft bestudeerd, krijgt de muziek die deze tekst begeleidt, onvermoede dimensies. De tekst belicht de muziek en omgekeerd.
Er is de Bach van de orgelwerken, van de cantates, van de concerto's, van de kamermuziek, van de klavierwerken, van de passies, ... In al deze genres heeft hij de nieuwe standaard weten te bepalen en stuk voor stuk vormen ze facetten van zijn unieke veelzijdigheid.


De aanleidingen

In Simon Crouch' Listener's guide en vooral in zijn Ratings index van de Bach-cantates (zie: Schakels - Bachs cantates) heb ik een uiterst nuttige leidraad gevonden voor een systematische beluistering. Deze heer verdeelt de cantates in 7 verschillende groepen, gaande van 1* (uitmuntend), 1+, 1 (zeer goed), 2+, 2 (goed), 3+ tot 3 (oninteressant).
Een  *  betekent "uitstekend".
Een  +  betekent dat de cantate in kwestie één of twee bijzonder uitstekende delen bezit en dat ze een hogere score gehaald zou hebben, indien de rest op hetzelfde niveau geweest zou zijn.

Het recente boek van Maarten 't Hart (zie: Bibliografie) maakte mij duidelijk wat een enorme schat er in de cantates op te delven valt, indien de luisteraar tenminste bereid is ze telkens opnieuw te benaderen met een open geest en oor voor de verschillende aspecten van Bachs kunst.
Hoe enthousiast kan deze auteur vertellen welk deel van welke cantate hem om welke reden precies zo hevig kan ontroeren!

Bach verdient vertrouwen: dat leert ons Maarten 't Hart. Als een bepaalde cantate ons misschien niet onmiddellijk aanspreekt, dan ligt dat eerder aan ons dan aan de muziek van Bach.
Maar intussen is het ongetwijfeld zo dat bepaalde cantates meer dan alle andere een werkelijk verpletterende indruk maken op de luisteraar. Waarom? Daar moet toch een verklaring voor te vinden zijn...


[ vervolg: Het doel ]


Uw reacties

Opmerkingen, goede raad, suggesties, vragen, kritiek?
Maak gebruik van de elektronische post: @hotmail.com en daarvóór typt u johandewael.
We zullen er naar best vermogen trachten op te antwoorden.

Wil u deze pagina's aanbevelen aan een andere Bach-bewonderaar?
Dit is een eenvoudige manier: aanbeveling .
 
 


Dank u wel

Hartelijk dank dat u deze tekst hebt gelezen.

Hartelijk dank ook aan allen die mij door hun bemoedigende woorden en vriendelijke commentaar de kracht blijven geven om dit project verder te zetten.

Veel luistergenot!

Moge Bachs licht in uw leven schijnen.
 
 


Datum

Aangemaakt: 11 juli 2000
Laatst bijgewerkt: 3 april 2009
 

Auteur

Johan De Wael,
Hofstade (Aalst), België

 
 
 
 
 
 
 

This site is a member of WebRing. To browse visit
http://ss.webring.com/navbar?f=l&y=johan_de_wael&u=10138122