BWV 86

Wahrlich, wahrlich, ich sage euch

[ bestemming: Rogate (5de zondag na Pasen) (14.05.1724)]

( bezetting: sopraan, alt, tenor, bas; 2 hobo's, viool; koor, strijkers & BC)


 

Overzicht

1. Aria Basso: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch
2. Aria Alto: Ich will doch wohl Rosen brechen
3. Corale Soprano: Und was der ewig gütig' Gott
4. Recitativo Tenore: Gott macht es nicht gleichwie die Welt
5. Aria Tenore: Gott hilft gewiß
6. Corale: Die Hoffnung wart' der rechten Zeit

Schriftlezingen

-------------------------------------------------------------
Jakobus 1.22-27: Weest uitvoerders van het woord
-------------------------------------------------------------
22 Weest uitvoerders van het woord, en niet alleen toehoorders; dan zoudt gij uzelf bedriegen.
23 Wie het woord hoort maar niet volbrengt, lijkt op iemand die het gelaat waarmee hij geboren is, in een spiegel beschouwt.
24 Nauwelijks heeft hij zich bekeken, of hij gaat heen en is vergeten hoe hij er uitzag.
25 Maar wie zich verdiept in de volmaakte wet, de wet van de vrijheid, en daarbij blijft, niet als een vergeetachtig toehoorder, maar als een uitvoerder metterdaad, die zal zalig zijn door zijn doen.
26 Als iemand meent vroom te zijn, terwijl hij zijn tong niet beteugelt en zijn hart misleidt, diens vroomheid is waardeloos.
27 Zuivere en onbevlekte vroomheid in de ogen van onze God en Vader is dit: wezen en weduwen opzoeken in hun nood, en zichzelf vrijwaren voor de besmetting van de wereld.
----------------------------------------------------------------------------
Johannes 16.23-30: Vraagt in mijn Naam en gij zult verkrijgen
----------------------------------------------------------------------------
23 ‘Op die dag zult gij Mij over niets ondervragen. Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: wat gij de Vader ook zult vragen, Hij zal het u geven in mijn Naam.
24 Tot nu toe hebt gij niets gevraagd in mijn Naam. Vraagt en gij zult verkrijgen, opdat uw vreugde volkomen zij.
25 In beelden heb Ik hierover tot u gesproken; er komt een uur, dat Ik niet meer in beelden tot u zal spreken, maar Mij onomwonden tegenover u zal uiten omtrent de Vader.
26 Op die dag zult gij bidden in mijn Naam; het is niet nodig te zeggen dat Ik bij de Vader uw voorspreker zal zijn,
27 want de Vader zelf heeft u lief omdat gij Mij liefhebt en gelooft dat Ik van God ben uitgegaan.
28 Ik ben van de Vader uitgegaan en in de wereld gekomen; weer verlaat ik de wereld en ga naar de Vader.’
29 Toen zeiden zijn leerlingen: ‘Kijk, nu spreekt Gij onomwonden en gebruikt geen enkel beeld.
30 Nu zien wij dat Gij alles weet. Het is voor U niet nodig dat iemand U ondervraagt. Wij geloven daarom dat Gij van God zijt uitgegaan.’

Commentaar

1. Aria Basso: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch [cfim]

De rustige melodieën boezemen vertrouwen in en onderstrepen de waarachtigheid van Christus' woorden, die gezongen worden door de basstem: Wahrlich, wahrlich, ich sage euch, so ihr den Vater etwas bitten werdet in meinem Namen, so wird er's euch geben.
Dat er in dit deel heel wat imitatie aanwezig is, ja, dat zal wel niemand ontgaan; maar dat achter dit rustgevend stuk muziek in feite een tripelfuga schuilgaat, wie zou dat zelfs na herhaalde beluistering durven vermoeden? Zo'n deel bewijst dat bij Bach het technisch meesterschap steeds in dienst staat van de muzikaliteit, maar ook dat wat er aan de oppervlakte aanvankelijk fraai en ongedwongen uitziet, later een onvermoede diepte kan verkrijgen.

2. Aria Alto: Ich will doch wohl Rosen brechen [himtv]

De virtuoze vioolpartij illustreert met gebroken akkoorden, waaruit regelmatig (als doornprikken) hoge tonen opschieten, de tekst: Ich will doch wohl Rosen brechen, / Wenn mich gleich die itzt Dornen stechen.
In deze aria zorgt de opvallend vloeiende baslijn voor een vast fundament en straalt zekerheid uit.
Let ook op de twee melismen, telkens op het woord Flehen, die het smeken voorstellen.

3. Corale Soprano: Und was der ewig gütig' Gott [chi]

Boven een bijzonder beweeglijke begeleiding van 2 hobo's en fagot zingt de sopraan de koraalmelodie in lange notenwaarden.

4. Recitativo Tenore: Gott macht es nicht gleichwie die Welt


5. Aria Tenore: Gott hilft gewiß [himt+]

Onder het motto "uitgesteld is niet verloren" wordt ook in deze aria het volste vertrouwen op God uitgezongen.
De vreugdevolle zekerheid straalt gewoon af van de heerlijk melodieuze strijkersbegeleiding, die de zanger bijvalt: Gott hilft gewiß, gewiß, gewiß!
Merk de iets langer aangehouden hoge toon op aufgehoben.

6. Corale: Die Hoffnung wart' der rechten Zeit [mt]

Op het woord arge contrasteert er eventjes een onrustwekkend akkoord met de voor de rest ruimschoots rustgevende zetting van het koraal.

Ter vergelijking


 
19 mei 2001
( 3 juli 2001 )
Johan De Wael