BWV 44

 Sie werden euch in den Bann tun

[ bestemming: Exaudi (zondag vóór Pinksteren / na Onze-Lieve-Heer-Hemelvaart) (21.05.1724)]

( bezetting: sopraan, alt, tenor, bas; 2 hobo's; koor, strijkers & BC (+ fagot))



 

Overzicht

1. Aria Tenore - Basso: Sie werden euch in den Bann tun
2. Coro: Es kömmt aber die Zeit
3. Aria Alto: Christen müssen auf der Erden
4. Corale Tenore: Ach Gott, wie manches Herzeleid
5. Recitativo Basso: Es sucht der Antichrist
6. Aria Soprano: Es ist und bleibt der Christen Trost
7. Corale: So sei nun, Seele, deine


Schriftlezingen

-----------------------------------------------------
1 Petrus 4.7-11: In afwachting van het einde
-----------------------------------------------------
7 Het einde van alle dingen is nabij. Weest dus bezonnen en nuchter opdat gij kunt bidden.
8 Beoefent vooral de onderlinge liefde met volharding, want de liefde bedekt tal van zonden.
9 Betoont elkander gastvrijheid zonder morren.
10 Dient elkaar, als goede beheerders van Gods veelsoortige genade, met de gaven, zoals ieder die heeft ontvangen:
11 wie spreekt, moet beseffen dat hij Gods woorden spreekt; wie een dienst verricht, wete dat God het is die hem kracht verleent. Dan zal God in alles worden verheerlijkt door Jezus Christus, aan wie de heerlijkheid is en de macht in de eeuwen der eeuwen. Amen.
-----------------------------------------------------
Johannes 15.26-16.2: De wereld zal u haten
-----------------------------------------------------
26 Wanneer de Helper komt, die Ik u van de Vader zal zenden, de Geest der waarheid die van de Vader uitgaat, zal Hij over Mij getuigenis afleggen.
27 Maar ook gij moet getuigen, want vanaf het begin zijt gij bij Mij.
1 Dit heb Ik u gezegd, opdat gij niet ten val komt.
2 Zij zullen u uit de synagoge bannen. Ja, er komt een tijd dat ieder die u doodt, zal menen een daad van godsverering te stellen.


Commentaar

1. Aria Tenore - Basso: Sie werden euch in den Bann tun [cfhimt]

Nadrukkelijke dramatische dissonanten op het woord Bann.


2. Coro: Es kömmt aber die Zeit [chmt]

Het koor sluit zich onmiddellijk bij de 2 solozangers aan.
De rusteloze baslijn beeldt de vervolging van de christenen uit.


3. Aria Alto: Christen müssen auf der Erden [himt]

Een prachtige pijnlijke melodie wordt vertolkt door de hobo.
Merk de dissonant op Bann, vergelijkbaar met die uit deel 1.
En op het einde van het middendeel: wat een heerlijke harmonische vertraging op Pein !


4. Corale Tenore: Ach Gott, wie manches Herzeleid [hit]

Misschien stelt het stappende ritme van de basso continuo, gespeeld door orgel en fagot (!), wel het voortstappen op de levensweg voor. De tekst luidt immers: Der schmale Weg ist trübsalvoll, / Den ich zum Himmel wandern soll.

[Opmerking. De smalle weg is die van de Deugd uit de mythe van Hercules op de tweesprong. In Estuans interius, het 11de nummer van Carmina Burana, hebben we het tegenovergestelde. Daar zegt de dichter: Via lata gradior ( " ik ga langs de brede baan" ) en bedoelt dat hij van het juiste pad is afgeweken en de gemakkelijke weg, die van de Ondeugd, volgt. Vergelijk ook G. Gezelle, Zuster Philomene (LER 12), vv. 10b-12: ... het zondenpad, / den breeden weg, de wijde straat / alwaar men ter verderfnis gaat.]


5. Recitativo Basso: Es sucht der Antichrist [t]



6. Aria Soprano: Es ist und bleibt der Christen Trost [himtv+]

Deze aria steekt boven de andere delen van de cantate uit door zijn heerlijke, aanstekelijke melodie.
Het lange melisme op [Daß Gott vor seine Kirche] wacht symboliseert Gods waakzaamheid.
Ook de uitbeelding van het opzetten van het onweer in het middendeel is grandioos geslaagd: Denn wenn sich gleich die Wetter türmen, ... En daarna lacht de vreugdezon in een melisme van triooltjes: So hat doch nach den Trübsalstürmen / Die Freudensonne bald gelacht.
Zeker één van mijn favoriete aria's.


7. Corale: So sei nun, Seele, deine [m]



Ter vergelijking


 
29 maart 2001
( 3 juli 2001 )
Johan De Wael