| HOME | Nederlands | Latijn | Eigenschappen | Kwalen | Recepten | Links | Bronnen |
Beschrijving :
|
schubvlecht, zilverschub, schubbenziekte : schilferende droge, niet-besmettelijke huiduitslag die over het hele lichaam kan voorkomen, echter het meest aan armen en benen Massage-Lotion-Hydrolaat-Bad Psoriasis, ook wel zilverschub genoemd, is een veelvoorkomende huidaandoening. Afgestoten huidcellen worden vervangen door nieuwe cellen die in de diepere huidlagen gevormd worden. Bij psoriasis is echter de normale celproductie versneld, terwijl de afgestorven huidcellen met een normale snelheid worden afgestoten. Het gevolg hiervan is een verdikking van de bovenste huidlagen en een lelijke schilfering. Vaak verschijnen felroze of rode vlekken met parelmoerachtige schilfers. De aandoening komt vooral op bepaalde plekken voor, de zogenaamde voorkeurslokalistaties: op de ellebogen, knieën, schenen, hoofdhuid en onderrug. De schilfers kunnen pijn doen, omdat de huid erg droog wordt. Op die aangetaste en droge plekken van handen en voeten, kunnen barsten in de huid ontstaan. Het soort huiduitslag hangt af van het soort psoriasis dat je hebt. Veelvoorkomend zijn de glazige, maar niet schilferige vlekken op vochtige delen van het lichaam. Naast de huiduitslag kun je ook putjes krijgen in je nagels die daardoor wat vervormd raken. Ongeveer 1 op de 40 mensen heeft in enige mate last van psoriasis. Meestal ontstaat de aandoening in de leeftijd tussen de 10 en 30 jaar en er zijn aanwijzingen dat de ziekte erfelijk is. Een directe oorzaak is niet bekend. Een koude, vochtige omgeving, stress, angst of een acute ziekte kunnen allemaal de ziekte doen uitbreken. Er bestaat verband met artritis aan de vingers of tenen. Psoriasis veroorzaakt doorgaans geen jeuk en is niet besmettelijk. Er bestaat zalf (o.a. corticosteroïden) die verlichting biedt. van : http://www.huidinfo.nl/psoriasis.htm Psoriasis Wat is psoriasis? Psoriasis is een chronische huidziekte die wordt gekenmerkt door dikke rode schilferende plekken op de huid. De aandoening wordt veroorzaakt door een stoornis in de huidgroei. Ongeveer 250.000 mensen in Nederland hebben psoriasis. Normaal gesproken wordt de huid geleidelijk vernieuwd: oude huidcellen worden aan de buitenkant losgelaten en er groeien aan de onderzijde van de opperhuid weer aan. Bij psoriasis is de aanmaak van huidcellen versneld en worden de teveel gemaakte cellagen niet afgestoten. Hierdoor ontstaan plakken huid met een dikke laag onrijpe huidcellen die moeilijk afschilferen. De oorzaak van deze verstoorde huidaanmaak is nog niet bekend. Wie krijgt psoriasis? Psoriasis komt voor op alle leeftijden. Meestal begint het na de puberteit, maar ook babies en ouderen kunnen psoriasis ontwikkelen. Er is duidelijk sprake van een familiaire component: de kinderen van een psoriasispatient hebben 10% kans om zelf psoriasis te ontwikkelen. Welke vormen van psoriasis zijn er? psoriasis vulgaris Heel typisch voor psoriasis zijn rode schilferende plekken aan de strekzijde van armen en benen. Vooral de knieen en ellebogen doen vaak mee. Dit is de meest algemene vorm en heet daarom psoriasis vulgaris oftewel: gewone psoriasis. psoriasis guttata Dit is ook een veel voorkomende vorm van psoriasis en wordt gekenmerkt door vele kleine schilferende rode plekjes verspreid over het lichaam. psoriasis inversa in tegenstelling tot de gewone psoriasis waar de plekken aan de strekzijde van de armen en benen te vinden zijn, zien wij bij psoriasis inversa juist plekken in de plooien. Voorbeelden zijn de liezen, oksels en bij vrouwen onder de borsten. Psoriasis inversa is meestal niet schilferend: het zijn roze-rode glanzende plekken en meestal niet verdikt. psoriasis capitis psoriasis op het behaarde hoofd lijkt soms op ‘roos’ (seborrhoisch eczeem), maar de hoofdhuid is vaak veel roder en schilfert veel sterker dan bij seborrhoisch eczeem. vaak zijn ook de nagels aangedaan. Kenmerkend zijn kleine putjes in de nagel. Bij ernstiger vormen ontstaat er ook een dikke eeltlaag onder de nagel die de nagelplaat optilt. bij alle beschreven vormen van psoriasis kunnen ook klachten ontstaan van pijnlijke gewrichten. Dit heet psoriasis arthropathica. psoriasis pustulosis palmoplantaris (Andrews-Barber) deze bijzondere vorm van psoriasis betreft kleine met pus gevulde blaasjes aan de handpalmen en/of voetzolen. De aandoening wordt bijna uitsluitend gezien bij rokers. Behandeling van psoriasis Er zijn verschillende soorten behandeling voorhanden. Elke behandeling is gericht op het onderdrukken van de symptomen. Op dit moment is het nog niet mogelijk om psoriasis te genezen. Ruwweg kunnen de behandelingen in 3 groepen worden onderverdeeld: lokale therapie met zalven, cremes en lotions corticosteroiden calcipotriol en calcitriol calcipotriol-betamethason (Dovobet ®) ditranol salicylzuur lichttherapie PUVA UVB systemische therapie ciclosporine acitretine methotrexaat Vaak worden behandelingen uit de verschillende groepen gecombineerd. Lokale therapie corticosteroiden (hormooncremes) In de bestrijding van psoriasis wordt veelvuldig gebruik gemaakt van corticosteroiden. Deze corticosteroiden, die lijken op de hormonen die de bijnier maakt, zorgen voor een onstekingsremming en afname van de dikte van de psoriasis plekken. Vaak lukt het om met sterke corticosteroiden de huid vrijwel geheel rustig te krijgen. Corticosteroiden worden verdeeld in verschillende sterkte klassen: van klasse 1 (licht) tot klasse 4 (zwaar). In de behandeling van psoriasis worden over het algemeen de zwaardere klassen gebruikt (klasse 3 en 4). Er zijn corticosteroid zalven (voor ’s avonds), crèmes en emulsies (voor overdag) en lotions (voor het behaarde hoofd). Nadelen van de therapie: na langdurig gebruik hebben corticosteroiden minder effect (tachyfylaxie) en kan de huid dunner worden (atrofie). calcipotriol en calcitriol Sinds enige tijd zijn calcipotriol (Daivonex ®) en calcitriol (Silkis ®) op de markt. Het zijn derivaten van Vitamine D3. Het werkingsmechanisme is nog niet geheel opgehelderd, maar waarschijnlijk vindt een remming plaats van de aanmaak van huidcellen en ontwikkelen de huidcellen die wel ontstaan zich beter. Het kan gebruikt worden voor alle vormen van psoriasis, maar is vooral succesvol bij psoriasis vulgaris en psoriasis van het behaarde hoofd. Calcipotriol (Daivonex ®) is verkrijgbaar in zalf, creme, en een speciale lotion voor psoriasis van het behaarde hoofd. Calcipotriol kan goed gecombineerd worden met andere behandelingen zoals corticosteroiden of lichttherapie. Bij calcitriol moet dit nog worden onderzocht. Nadelen: calcipotriol en calcitriol kunnen de huid irriteren, vooral in het begin van de behandeling. Het middel moet 2 maal daags op de plekken worden aangebracht. calcipotriol/betamethason (Dovobet ®) In 2003 werd Dovobet ® gelanceerd, een nieuwe zalf die bestaat uit calcipotriol (zie boven) en betamethason (een corticosteroid). De zalf hoeft maar eenmaal daags te worden aangebracht op de psoriasisplekken. ditranol Ditranol remt de celgroei. Het is verkrijgbaar in cremes met verschillende concentraties (van 0,05% tot 3%). Over het algemeen wordt begonnen met een lage concentratie en wordt deze naar behoefte langzaam opgehoogd, dit om lokale irritatie te vermijden. Het kan gebruikt worden in alle vormen van psoriasis, inclusief die van het behaarde hoofd. Nadelen: irritatie van de huid. Paars/bruine vlekken op de huid (tijdelijk) of op de kleding (permanent). salicylzuur Vaak is er bij psoriasis sprake van een dikke, witte, aan de huid vastzittende schilfering. Het aanbrengen van genezende zalven bovenop de schilfers heeft geen zin omdat het werkend bestanddeel dan niet tot de huidcellen waar het zijn taak moet uitvoeren kan doordringen. Daarom is het verstandig om, als er veel schilfers op de huid zitten, deze voordat de werkzame zalf wordt aangebracht, los te weken met salicylzuur. Dit middel maakt huidschilfers week en zacht. Lichttherapie Er zijn twee soorten lichttherapie geschikt voor de behandeling van psoriasis: PUVA UltraViolet A (UVA) licht is een bestandeel van het natuurlijk zonlicht. Het licht dringt vrij diep in de huid door. Door het ultraviolet licht wordt de celgroei beinvloed, evenals de ontsteking van de huid. In de meeste ziekenhuizen bevinden zich lichtcabines voor UVA licht. Uit ervaring is gebleken dat UVA alléén onvoldoende effect sorteert bij psoriasis en dat het nodig is een medicijn toe te voegen dat de werking van UVA versterkt. Dit medicijn heet psoraleen. Meestal wordt bij PUVA-therapie de psoraleen in de vorm van tabletjes ingenomen, 1-2 uur voor de belichting. Patienten worden doorgaans 2 keer per week op deze manier behandeld gedurende meerdere weken of enkele maanden. In sommige dagbehandelcentra is het mogelijk bad-PUVA te krijgen. Bij deze vorm wordt de psoraleen niet geslikt, maar in badwater opgelost. Nadat de patient in bad geweest is wordt hij belicht. Voordelen: beproefde, effectieve behandelmethode bij uitgebreide psoriasis is het veel makkelijker dan smeren. Nadelen: Frequente lichtbehandelingen verhogen (net als bij gewoon zonlicht) de kans op ontstaan van huidkanker op langere termijn. De psoraleentabletten kunnen misselijkheid veroorzaken. Niet toepasbaar tijdens zwangerschap of borstvoeding. meer informatie over PUVA... UVB Ultraviolet B is, net als ultaviolet A, een bestanddeel van het natuurlijk zonlicht. Het heeft een krachtiger werking dan UVA en wordt daarom zonder aanvullende orale medicijnen, zoals psoraleen, toegepast. PUVA (dus UVA + psoraleen) werkt wel krachtiger dan UVB. Nadeel van UVB is dat het minder diep in de huid doordringt en daardoor voor behandeling van bepaalde huidaandoeningen minder geschikt is.Voor psoriasis is het echter over het algemeen goed te gebruiken. Sinds enige jaren zijn er nieuwe UVB lampen in gebruik (TL-01, Philips) die bijna even effectief zijn als PUVA therapie. Voordelen: beproefde, effectieve behandelmethode bij uitgebreide psoriasis is het veel makkelijker dan smeren. kan eventueel bij zwangerschap worden toegepast Nadelen: Frequente lichtbehandelingen verhogen de kans op ontstaan van huidkanker op langere termijn. meer informatie over UVB... Systemische therapie Bij ernstige vormen van psoriasis die niet met lokale middelen of lichttherapie onder controle kan worden gebracht zal de dermatoloog een systemische therapie voorstellen. Controle en begeleiding van deze therapieen horen altijd door de medisch specialist te worden uitgevoerd. Er zijn verschillende mogelijkheden: ciclosporine Ciclosporine onderdrukt de immuunreactie die bij psoriasis een rol speelt. Voordelen: eenvoudig in te nemen meestal zeer effectief Nadelen: ciclosporine is maar gedurende een bepaalde tijd toe te passen. Na stoppen kan de psoriasis weer sterk opspelen. er zijn vele mogelijke bijwerkingen beschreven, waaronder bloeddrukstijging en nierproblematiek. Regelmatige controles van bloed en bloeddruk zijn noodzakelijk. acitretine Acitretine lijkt op vitamine A zuur en zorgt ervoor dat de huidcellen weer normaal uitgroeien. Voordelen: Eenvoudig in te nemen, over het algemeen 1x per dag Kan als een van de weinige therapieen ook helpen bij psoriasis van de nagels en psoriasis pustulosis palmoplantaris (Andrews-Barber) Nadelen: Zwangerschap streng verboden tot 2 jaar na het stoppen van de acitretine. Acitretine is zeer schadelijk voor het ongeboren kind. Tijdens de therapie kunnen droge lippen, huid en ogen ontstaan. Er zijn vele andere bijwerkingen beschreven zoals stijging van cholesterolgehalte in het bloed, misselijkheid, hoofdpijn, veranderingen aan de botten. Het bloed moet regelmatig worden onderzocht. methotrexaat Dit geneesmiddel werkt door remming van de celdeling. Bij psoriasis is er ook sprake van een toegenomen celdeling, die door de methotrexaat wordt genormaliseerd. Voordelen: Eenvoudig in te nemen, over het algemeen 3x per week. Nadelen: Niet tijdens zwangerschap te gebruiken Remming van de aanmaak van bloedcellen in het beenmerg mogelijk. Leverstoornissen (soms is bij langdurige behandeling onderzoek van de lever d.m.v. een leverbiopt nodig). Er is nog een groot aantal andere bijwerkingen beschreven. fumaarzuur fumaarzuur is een geneesmiddel dat alleen via een artsenverklaring verkrijgbaar is omdat het niet officieel in Nederland is geregistreerd. Het wordt toegepast als ander systemische geneesmiddelen onvoldoende werken of te veel bijwerkingen hebben. Voor meer uitgebreide informatie: zie fumaarzuur. |
Aroma tegen deze ziekte of klacht :
| HOME | Nederlands | Latijn | Eigenschappen | Kwalen | Recepten | Links | Bronnen |