HOME Nederlands Latijn Eigenschappen Kwalen Recepten Links Bronnen

Depressie

Beschrijving :

Massage-Bad-Verstuiven

Depressie

van http://www.life4u.nl

Een depressie is een ziekte die veel voorkomt. Artsen denken dat ongeveer 5-10% van de volwassenen in Nederland depressief is en dat 10-15% van alle mensen in hun leven met een depressie te maken krijgt. Bij vrouwen komt een depressie tweemaal zo vaak voor als bij mannen.

Wat is een depressie?
Een depressie is een psychische ziekte die bestaat uit een combinatie van verschijnselen. Het belangrijkste verschijnsel is een vrijwel voortdurend aanwezige somberheid. Patienten gaan zich anders gedragen. Zij hebben vaak moeite om hun aandacht vast te houden en dingen te onthouden. Ook hebben ze lichamelijke klachten. Iemand die depressief is, is dat niet omdat hij/zij er voor kiest om depressief te zijn. Niemand wil depressief zijn. Wie depressief is kan daar niet veel aan doen. Wie depressief is, is geen zwakkeling. Het komt ook niet door een bepaald karakter.

Wat zijn de verschijnselen?
De verschijnselen van een depressie kunnen zijn:
Een sombere stemming;
Verlies van interesse of plezier;
Besluiteloosheid of concentratieproblemen;
Gevoelens van waardeloosheid of schuld;
Gedachten aan de dood of aan zelfmoord;
Geprikkeld zijn of geremd;
Vermoeidheid of energieverlies;
Slapeloosheid of overmatig slapen;
Verandering van eetlust of gewicht.
Om de diagnose depressie te kunnen stellen, moeten de verschijnselen ten minste twee weken, bijna elke dag aanwezig zijn. Er moeten ten minste drie verschijnselen aanwezig zijn. Van de eerste twee verschijnselen: een sombere stemming en verlies van interesse/plezier moet er in elk geval ťťn aanwezig zijn. Bij een milde depressie zijn 3 of 4 symptomen aanwezig. Bij een ernstige depressie zijn er vijf of meer symptomen.

Wat is de oorzaak van een depressie?
Waarschijnlijk spelen verschillende oorzaken een rol. Voor een deel lijkt een depressie erfelijk te zijn. Vaak worden mensen depressief na een ernstige levensgebeurtenis zoals een scheiding of het verlies van een naaste. Vanuit de psychologie zijn bestaan er een aantal ideeŽn over hoe een depressie kan ontstaan. Dit zijn echter niet meer dan veronderstellingen.
Waarschijnlijk zijn er ook veel praktische omstandigheden, zoals werk en huisvesting die een rol spelen. Wie weinig steun heeft van anderen is extra gevoelig voor een depressie. Bij vrouwen lijken relaties en sociale omstandigheden een grotere rol te spelen dan bij mannen.
Ook bepaalde ziekten en medicijnen kunnen een depressie veroorzaken.
Mensen met een depressie gaan vaak bij hun huisarts langs voor allerlei lichamelijke problemen, zoals pijn en vermoeidheid. Ze zijn vaker angstig, hebben vaker verslavingsproblemen en gebruiken vaak kalmerende middelen.
Mensen met een ernstige lichamelijke ziekte of veel pijn zijn vaker depressief.

Hoe wordt een depressie behandeld?
Bij een milde depressie is steun door de omgeving en eventueel door de huisarts of een andere behandelaar, voldoende. Het is belangrijk om zoveel mogelijk het normale levensritme aan te houden. Dit betekent: Op normale tijden naar bed, opstaan, wassen, eten en andere dagelijkse aktiviteiten. Het is belangrijk om bezigheden te zoeken om de dag mee te vullen.
Bij ernstige depressies is het belangrijk dat iemand medicijnen gaat gebruiken. Medicijnen geven vaak een goede verbetering van de stemming en andere verschijnselen. Er zijn verschillende typen van medicijnen tegen depressie. Ze zijn allemaal ongeveer even werkzaam. Wel hebben de nieuwere medicijnen wat minder bijwerkingen.
De medicijnen hebben invloed op bepaalde systemen in de hersenen. Ze zorgen dat bepaalde stoffen in het hoofd beter kunnen werken. Medicijnen tegen een depressie hebben enige tijd nodig voordat er een werking optreedt. Meestal duurt het 2-4 weken maar soms wel 6-8 weken voor de medicijnen de stemming verbeteren.
Doordat medicijnen tegen depressie vrij geleidelijk hun werk doen, komt verslaving aan deze medicijnen nauwelijks voor. Voordat de stemming verbetert kan de patiŽnt soms wat onrustig en geprikkeld worden. Dit kan riskant zijn en de kans op een zelfmoordpoging tijdelijk wat groter maken. Het is belangrijk dat de omgeving en de behandelaar regelmatig vraagt naar gedachten over de dood.

Wat kun je doen als partner of familie?
Vraag allereerst adviezen aan de huisarts of een andere behandelaar.
Wanneer er sprake is van een echte depressie dan is het belangrijk dat de depressieve persoon zich gesteund voelt. Het heeft weinig zin om de depressieve persoon onder druk te zetten om zijn/haar depressieve gedrag te veranderen. Probeer onnodige spanning voor de persoon te vermijden.
Steun, maar bewaak wel je grenzen. Je bent ook maar een mens en het normale leven moet voor jou doorgaan. Probeer genoeg te ontspannen als de depressieve persoon al je aandacht vraagt. Zoek steun bij anderen. Zoek eventueel professionele hulp voor jezelf. Wees er voor de ander maar zorg dat je er zelf niet aan onderdoor gaat.


van http://www.e-gezondheid.be

Depressie
Een depressie is een psychische stoornis die gerekend wordt tot de stemmingsstoornissen. Deze stoornissen worden gekenmerkt door een verandering in stemming of affect, al of niet gepaard met angst.

1. Definities
Binnen het kader van een systematische classificatie van psychische aandoeningen (de zogeheten DSM-IV criteria) heeft men een omschrijving gegeven van een depressieve episode, met als hoofdkenmerk dat de betrokkene lijdt aan een gedrukte stemming, verlies van belangstelling, en verminderde energie, die leidt tot toegenomen vermoeibaarheid en verminderde activiteit.
Opvallende vermoeidheid na zelfs minimale inspanning komt veel voor. Andere veelvoorkomende symptomen zijn:
verminderde concentratie en aandacht;
verminderd gevoel van eigenwaarde en verminderd zelfvertrouwen;
gedachten van schuld en waardeloosheid;
suÔcidale of zelfbeschadigende gedachten of handelingen;
verstoorde slaap;
verminderde eetlust.
De diagnose depressieve episode wordt door de psychiater gesteld op basis van het optreden van vijf of meer van de onderstaande symptomen (volgens de nieuwe psychiatrische diagnostische criteria DSM-IV) die aanwezig zijn of zijn geweest binnen een periode van twee weken.
- Depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag, zoals blijkt uit ofwel subjectieve mededelingen (bijvoorbeeld voelt zich verdrietig of leeg) ofwel observatie door anderen;
- duidelijke vermindering van interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag;
- duidelijke gewichtsvermindering zonder dat dieet wordt gehouden (bijvoorbeeld meer dan 5 procent van het lichaamsgewicht in ťťn maand), of bijna elke dag afgenomen of toegenomen eetlust;
- slapeloosheid of slaperigheid, bijna elke dag;
- psychosomatische agitatie of remming (waarneembaar door anderen en niet alleen maar een subjectief gevoel van rusteloosheid of vertraagdheid);
- moeheid of verlies van energie, bijna elke dag;
- gevoelens (die waanachtig kunnen zijn) van waardeloosheid of buitensporige of onterechte schuldgevoelens;
- verminderd vermogen tot nadenken of concentratie of besluiteloosheid (ofwel subjectief vermeld ofwel geobserveerd door anderen);
- terugkerende gedachten aan de dood (niet alleen de vrees dood te gaan), terugkerende suÔcidegedachten zonder dat er specifieke plannen gemaakt zijn, of een suÔcidepoging of een specifiek plan om suÔcide te plegen.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in zijn meest recente classificatiesysteem (ICD-10) een omschrijving gegeven van de lichte, matige en ernstige depressieve episode, teneinde eensluidendheid en uniformiteit te verkrijgen van dit veelvoorkomend ziektebeeld. Depressies komen bij ongeveer 10 procent van de bevolking voor en depressies en angsten maken ongeveer 30 procent uit van alle psychische stoornissen.

Lichte, matige en ernstige depressieve episodes
De graden van ernst (licht, matig, ernstig) zijn gespecificeerd teneinde de grote variatie van klinische toestanden te omvatten die aangetroffen worden in de verschillende psychiatrische praktijkvormen. PatiŽnten met lichte depressieve episoden komen veel voor in de algemene gezondheidszorg, terwijl intramurale psychiatrische instellingen voor een groot deel te maken hebben met patiŽnten die lijden aan de ernstige vormen.
Het onderscheid tussen lichte, matige en ernstige depressieve episodes is er op een ingewikkeld klinisch oordeel dat het aantal, het type en de ernst van de aanwezige symptomen omvat.
De mate waarin de gebruikelijke sociale activiteiten en werkzaamheden worden uitgevoerd is vaak een bruikbare algemene maat voor de waarschijnlijke ernst van de episode, maar individuele, sociale en culturele invloeden kunnen de directe relatie tussen de ernst van de symptomen en sociale prestaties dikwijls sterk verstoren.
Lichte depressieve episode
De diagnostische richtlijnen voor een lichte depressieve episode zijn:
- depressieve stemming;
- verlies van belangstelling en plezier;
- toegenomen vermoeibaarheid.
Er dienen ten minste twee van deze symptomen plus twee van de andere symptomen die boven omschreven werden aanwezig te zijn voordat een definitieve diagnose gesteld kan worden. Geen van de symptomen mag in een intense mate aanwezig zijn. De minimale duur voor de gehele episode is ongeveer twee weken.
Een patiŽnt met een lichte depressieve episode lijdt doorgaans onder de symptomen en heeft enige moeilijkheden bij het volhouden van gewone werkzaamheden en sociale activiteiten, maar zal waarschijnlijk niet volledig ophouden met functioneren.
Matige depressieve episode
Met betrekking tot de diagnostische richtlijnen moeten minstens twee van de drie meest typische symptomen van een lichte depressieve episode aanwezig zijn plus minstens drie van de overige symptomen.
Het is gebruikelijk dat verscheidene symptomen in sterke mate aanwezig zijn, maar dit is niet doorslaggevend, daar er in het algemeen een bijzondere grote variatie van symptomen aanwezig is. De minimale duur voor de gehele episode is ongeveer twee weken.
Een persoon met een matige depressieve episode zal doorgaans grote moeite hebben met het volhouden van werk en sociale en huishoudelijke bezigheden.
Ernstige depressieve episode
Tijdens een ernstige depressieve episode is de betrokkene zeer ongerust of gejaagd, terwijl geremdheid een opvallend kenmerk is. Het voorkomen van gebrek aan zelfwaardering of gevoelens van nutteloosheid of schuld zijn meestal opvallend.
SuÔcide is onmiskenbaar een gevaar bij zeer ernstige gevallen. Men gaat ervan uit dat een somatisch syndroom bij een ernstige depressieve episode vrijwel altijd aanwezig zal zijn.
Met betrekking tot de diagnostische criteria dienen alle drie de typische symptomen van lichte en matige depressieve episoden aanwezig te zijn, maar daarnaast nog ten minste vier andere symptomen, waarvan sommige in ernstige mate.
Als echter belangrijke symptomen als agitatie of remming vooropstaan, is de betrokkene soms niet bereid of in staat om de symptomen gedetailleerd te beschrijven. De depressieve episode dient doorgaans ten minste twee weken te duren, maar het kan nodig zijn de diagnose binnen twee weken te stellen, wanneer de symptomen bijzonder ernstig zijn en zeer snel beginnen.
Tijdens een ernstige depressieve episode is het zeer onwaarschijnlijk dat de betrokkene zijn werkzaamheden en zijn huishoudelijke en sociale bezigheden kan voortzetten, of het moet in een zeer beperkte mate zijn.


2. Algemene aspecten
Bij het begrip depressie kunnen we ons redelijk goed voorstellen wat er aan de hand is; toch is het moeilijk om, bijvoorbeeld op papier, exact weer te geven wat het begrip inhoudt. In het bovenstaande werden een aantal definities gegeven die door artsen en psychologen gehanteerd worden om tot een exacte diagnose te komen.
Meer in lekentermen kan men een depressie omschrijven als een gemoedstoestand of stemming die algemeen voorkomt en in grote lijnen een vermindering van het alledaagse functioneren inhoudt. Bij de meeste mensen is een dergelijke stemming echter een voorbijgaand of een met grote tussenpozen optredend verschijnsel en het leven van de betrokkene wordt er niet door ontwricht.
De depressieve stemming is vooral gekenmerkt door vooral negatieve gevoelens. De depressieve mens is somber, verdrietig, zwaartillend en tobberig. Geen gebeurtenis, hoe prettig ook, is in staat hierin verandering te brengen. De stemming gaat dikwijls gepOard met een gevoel van angst, dat het karakter van radeloosheid kan aannemen.
Depressie kan volgen op groot verdriet, maar is niet hetzelfde als verdriet. Verdriet is de onmiddellijke reactie op het verlies van iets belangrijks, bijvoorbeeld iemand van wie men houdt. Een dergelijk verlies kan een depressie uitlokken, maar in feite gebeurt dit zelden.
Iedereen begint wel eens de dag met het idee dat hij de dag niet aan zal kunnen. Iedereen heeft wel eens een moedeloos gevoel, ziet alleen de zwarte zijde van alles en ziet op tegen wat de dag zal brengen. Ook al staat er niets vervelends te gebeuren, toch kan men wel eens lusteloos en zwaarmoedig tegen zoín dag aankijken.
Men heeft geen zin om op te staan, heeft geen eetlust, men is trager dan anders en wil liever met de ogen dicht wegdommelen in een hoekje, dan de gewone dagelijkse dingen onder ogen zien.
Depressieve stemming en depressief syndroom
Een depressieve stemming kan niet zonder meer als ziekelijk beschouwd worden. Van ziekelijk kan pas gesproken worden, wanneer een depressie het de betrokken persoon onmogelijk maakt zijn normale werk te verrichten of zijn contacten te onderhouden.
In het algemene spraakgebruik wordt de term depressie gebruikt voor ten minste drie verschillende zaken:
- ter aanduiding van een stemming;
- van een groep ziekteverschijnselen (syndroom);
- van een ziekte.
Als stemming kan depressie worden beschouwd als een uiting van een algemeen menselijke ervaring, meestal als reactie op frustraties en teleurstellingen die in het leven optreden, maar ook zonder aanwijsbare oorzaak.
Het depressieve syndroom bestaat uit een sombere stemming, gecombineerd met een aantal verschijnselen, zoals slapeloosheid, gewichtsverlies, verminderde concentratie enzovoort.
Is er sprake van een ziekte dan zien we deze verschijnselen ook; in dit geval is de toestand echter niet van tijdelijke, maar van blijvende aard.
Typen depressies
Hoewel er verschil van mening bestaat over de manier waarop de verschillende soorten depressies van elkaar moeten worden onderscheiden, wordt toch, vooral om descriptieve redenen, verschil gemaakt tussen neurotische en psychotische depressies.
Neurotische depressie
Een neurotische depressie begint meestal als een reactie op een verlies of een mislukking. Men spreekt ook van exogene depressie, waarbij het woord exogeen de betekenis heeft van Ďbuitenafí. Zoín depressie kan licht en kortstondig zijn, maar kan zich ook lang voortslepen.
Hoewel de meeste neurotische depressies spontaan verdwijnen, kunnen geneesmiddelen en gesprekken een goede invloed hebben op het verloop van het ziektebeeld.
Psychotische depressie
Een psychotische depressie is meestal onafhankelijk van uitwendige factoren. Men zegt dan ook, dat hij endogeen is, hij ontstaat Ďvanbinnenuití. In sommige gevallen kan geestelijke stress het uitbreken van de depressie bevorderen.
Psychotische depressies manifesteren zich soms als heftige veranderingen van de stemming, waarbij episodes van uitzonderlijke opgewektheid en ondernemingslust worden gevolgd door depressieve periodes (in zoín geval spreekt men van een manisch-depressieve of bipolaire cyclische psychose, die overigens maar een klein deel uitmaakt van alle depressies).

3. Levensfasen en depressies
Depressies bij kinderen
Op grond van uitgebreid onderzoek in enkele Europese landen, de Verenigde Staten en Japan, mag men aannemen dat het aantal depressies bij kinderen waarschijnlijk niet veel kleiner is dan bij volwassenen. Slechts zelden wordt echter de juiste diagnose gesteld en een gerichte behandeling gegeven.
Veel ouders gaan met een depressief kind naar de dokter wegens een lichamelijke aandoening. Op grond van een psychologisch onderzoek wordt het kind vaak beoordeeld als angstig, geremd of agressief en behandeld voor gedragsstoornissen - vaak zonder resultaat.
Zelfs zuigelingen kunnen depressieve aandoeningen ontwikkelen wanneer zij van de moeder worden gescheiden. Een baby of het jonge kind reageert zeer gevoelig op verlies of langdurige scheiding van geliefde personen uit de naaste omgeving, zoals bijvoorbeeld de dood van de vader, het verlies van een ouder ten gevolge van echtscheiding of door opname in een tehuis, waar geen moedersubstituut aanwezig is.
Bij kinderen die ongelukkig zijn is meestal iets met de omgeving aan de hand; vaak is de toestand ook van tijdelijke aard. Het ene kind laat zich veel eerder ontmoedigen dan het andere en neigt er eerder toe te gaan huilen; zijn reacties zijn afhankelijk van zijn aard en temperament.
Psychosomatische verschijnselen
Depressieve jonge kinderen vertonen vooral psychosomatische ziekteverschijnselen, zoals krampachtig huilen en schreeuwen, slaapstoornissen en aandoeningen van het maag-darmkanaal.
Ook kinderen op schoolleeftijd kunnen hun psychische gesteldheid nog niet onderkennen of beschrijven; zij zijn nog niet in staat een veranderde stemming als iets nieuws en vreemds te zien. De depressieve stemming komt vooral tot uiting in een verslechterd speel- en leergedrag. Op school zijn zij Ďer niet met hun hoofd bijí en maken zij een afwezige indruk, ze staren maar wat voor zich uit.
De ouders en leerkrachten beschouwen hen al gauw als lui en gemakzuchtig en zoeken en vinden ook oorzaken voor dit gedrag: het vertrek van een vriendje, overplaatsing van een onderwijzer of leraar, de overgang naar een andere school.
Psychische symptomen
Door klinische observaties en analyse van de ziektegeschiedenis van honderden kinderen met depressieve symptomen heeft men een beeld verkregen van de kenmerken van deze verschijnselen op drie verschillende leeftijden.

Psychische symptomen in verschillende levensfasen
Babyís en kleuters
De volgende depressieve symptomen kunnen in deze leeftijdscategorie voorkomen:
- inslaapstoornissen;
- doorslaapstoornissen;
- langdurig huilen;
- remming van de motorische activiteit;
- langdurig schreeuwen;
- zacht spreken;
- monotoon spreken;
- verlies aan eetlust en gewicht;
- prikkelbaarheid;
- agressiviteit;
- querulantie.

Schoolleeftijd (5-10 jaar)
De volgende depressieve symptomen kunnen in deze leeftijdscategorie voorkomen:
- geremdheid bij spelen;
- gedrukte stemming;
- onzekerheid;
- geremdheid bij leren;
- contactstoornissen;
- concentratiezwakte;
- angstgevoelens;
- overmatige aanpassing;
- schoolfobie;
- spijbelen;
- prikkelbaarheid;
- agressiviteit;
- nagelbijten;
- bedwateren.

Prepuberteit en puberteit (10-15 jaar)
De volgende depressieve symptomen kunnen in deze leeftijdscategorie voorkomen:
- mokken;
- verveling;
- schuldgevoelens;
- minderwaardigheidsgevoelens;
- neiging tot isolering;
- angstgevoelens;
- hoofdpijn;
- slechte schoolprestaties;
- agressiviteit;
- niet-coŲperatief gedrag.

Algemene kenmerken
Ďs Morgens wil dit kind liever niet opstaan, hij zeurt dat hij thuis wil blijven; ís avonds wil hij niet naar bed, is vaak brutaal en opstandig. De ouders, en soms ook de arts, raken ervan overtuigd dat het kind Ďschoolziekí is.
In plaats van de bemoedigende schouderklopjes, die de volwassen depressieve patiŽnt te beurt vallen, krijgt dit kind - met de beste bedoelingen - standjes in de trant van: die malligheid moet nu maar eens voorgoed uit zijn.
Tijdens de fase direct vůůr de puberteit en in de puberteit zelf is het kind wel in staat veranderingen in zijn psyche te onderzoeken en onder woorden te brengen. Hij ervaart de eigen stemming als opgewekt en vrolijk, teleurgesteld of bedrukt, treurig, en uiteindelijk ook als depressief wanneer een gedeprimeerde emotionele toestand niet aan bepaalde oorzakelijke gebeurtenissen kan worden geweten.
Bij jonge kinderen komt een depressie voornamelijk voor wanneer een geliefd persoon uit de naaste omgeving sterft, voorgoed weggaat, dan wel met korte of lange tussenpozen (maar wel vaak) afwezig is. Er zijn ook kinderen die er sterk toe neigen zich terug te trekken en depressief te worden als reactie op ongunstige omstandigheden.
Minimale stoornissen van de hersenfuncties kunnen ook de oorzaak zijn van depressie bij kinderen.
Dergelijke vroegverworven stoornissen kunnen ook bij volwassenen nog leiden tot depressieve veranderingen van de persoonlijkheid.
Aangezien echter bij een pasgeborene of een baby de structuur van de persoonlijkheid nog niet bekend is, krijgen deze kinderen in de regel het etiket opgeplakt van buitenbeentje.
Bij primair depressieve, ernstige, stille, gesloten en geremde kinderen, dient een gericht onderzoek te worden uitgevoerd naar eventueel ontstane hersenletsels. Langdurige depressieve stemmingen bij kinderen zijn in de regel geen voorboden of fasen van zich later uitende ernstige geestelijke stoornissen.

Depressies na een bevalling
Niet altijd verloopt de periode na een bevalling probleemloos. Bij een bepaald percentage van de kraamvrouwen treedt vaak na de bevalling of enkele weken daarna een depressieve stemming op. Deze wordt aangeduid met de term postnatale depressie (post = na; nataal = met betrekking tot de geboorte), beter bekend onder de afkorting PND.
Hoewel er verschillende theorieŽn zijn omtrent de ontstaanswijze, hebben de meeste vrouwen wel een aantal kenmerken gemeen:
- ze zijn lichamelijk totaal uitgeput;
- ze hebben het gevoel dat ze niet meer zichzelf zijn;
- ze zijn bang dat ze hun kind iets zullen aandoen.
Voor alle vrouwen met ernstige depressieve verschijnselen na een bevalling lijkt zonder uitzondering te gelden, dat ze geweldig opgelucht zijn als ze vernemen dat het bij hen waarschijnlijk gaat om een PND, dat dit bij vrouwen na een bevalling vaker voorkomt, en dat mogelijk hormonen hier een rol spelen.
PNP komt relatief vaak voor. Bij een uitgebreid onderzoek van 2000 vrouwen was voor bijna 20 procent (19,5) het krijgen van een kind zoín schok, dat ze er op bepaalde tijden depressief van raakten.
De overgrote meerderheid van hen vond het niet nodig professionele hulp te zoeken; 60 procent praatte de problemen uit met de partner, 9 procent kon terecht bij de kraamverpleegkundige, en evenveel vrouwen bespraken de moeilijkheden met een kennis of familielid. Drie procent bleek vaak last te hebben van depressies; een enkeling zag geen oplossing van het probleem.

Symptomen
Enkele dagen van neerslachtigheid na de bevalling lijkt normaal te zijn. Groeit deze toestand echter uit tot een echte postnatale depressie, dan kan dit uitlopen op een zeer ernstige toestand.
De belangrijkste symptomen zijn dan:
- neerslachtigheid;
- overmatige gevoeligheid;
- depersonalisatiegevoelens;
- extreme angst;
- soms zelfmoordneiging;
- soms gevoelens het kind te willen doden.
Sommige vrouwen raken zozeer in de war dat ze nauwelijks alleen durven blijven, uit angst het kind iets aan te doen. Veel huisartsen hebben een juist begrip voor deze depressieve situatie en weten in enkele gesprekken met het ouderpaar de vrouw vaak door de moeilijke periode heen te loodsen.

Invloed van hormonen
Vrouwen die kort voor de menstruatie sterke lichamelijke reacties daarvan ondervinden - gezwollen buik, opgezette borsten, gespannenheid en labiliteit - zouden volgens een recente theorie na een bevalling eerder aan depressies lijden. Dit zou dan zijn oorzaak vinden in hormonale veranderingen.
De verklaring hiervoor is de volgende. In de eerste twee weken van een menstruatiecyclus stijgt het gehalte aan oestrogenen en dit blijft zo tot de eisprong (ovulatie). Na de ovulatie daalt het oestrogeengehalte en stijgt het progesterongehalte (het andere vrouwelijke geslachtshormoon) langzaam tot vlak voor de menstruatie.
Deze menstruatie wordt mede aan de gang gezet door de plotselinge daling van het progesterongehalte. Als de eicel bevrucht is, gaat de stijging van het progesterongehalte geruime tijd door (men noemt het progesteron daarom ook wel eens het zwangerschapshormoon), maar als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, daalt na ongeveer twee weken de progesteronproductie en vindt de volgende menstruatie plaats.
Tijdens de hele zwangerschap produceert het lichaam meer progesteron dan ooit; na de bevalling daalt dit niveau weer min of meer geleidelijk naar het peil van voor de zwangerschap. Na ongeveer zes weken functioneert het lichaam als vůůr de zwangerschap.
Nu is het al lang bekend dat progesteron soms blijkt te werken als een medicijn dat depressies opheft; de theorie is dan ook dat vrouwen die depressief worden na de bevalling, slecht reageren op het vrij plotseling dalen van het progesterongehalte.
Het bovenstaande wordt wel als oorzaak gezien dat veel vrouwen die last hebben van depressieve gevoelens kort voor de menstruatie relatief vaak te kampen hebben met postnatale depressie.
Behandeling met een hoge dosering progesteron helpt in veel gevallen en vermindert de ernst van de depressieve verschijnselen. De therapie met dit hormoon heeft echter ook bepaalde nadelen.
Dit is echter slechts een van de theorieŽn en het is aannemelijk dat karaktereigenschappen en natuurlijk ook vaak bepaalde omstandigheden bij deze depressie van invloed kunnen zijn. De eigen lichamelijke gezondheidstoestand van de moeder speelt een grote rol. Zo had ongeveer 40 procent van de vrouwen die langer dan zes dagen in het ziekenhuis bleven last van depressies.

Depressies bij volwassenen
De meeste depressies na de adolescentie zijn van endogene oorsprong, komen van binnen uit en worden niet veroorzaakt door ernstige situaties in de omgeving, zoals een ongeval of het overlijden van een naaste, maar gaan wel gepaard met een lichamelijke ziekte.
In dit verband is het van belang te weten dat een groot aantal lichamelijke ziekten gepaard kan gaan met depressieve stemmingen of echte depressies. De onderstaande opsomming is een korte samenvatting van ziekten die met depressieve verschijnselen gepaard gaan.
Ziekten die met depressieve verschijnselen gepaard gaan:
Aandoeningen van endocriene klieren en stofwisselingsziekten
- verhoogde of verlaagde werking van de schildklier;
- stoornissen van de bijnieren;
- diabetes;
- verlaging van het suikergehalte in het bloed.
Infecties veroorzaakt door virussen
Hoewel in het algemeen aandoeningen veroorzaakt door micro-organismen aanleiding kunnen zijn voor het ontstaan van depressieve episodes, zijn er enkele virusaandoeningen die wat dit betreft hoog scoren:
- griep (influenza);
- leverontsteking (hepatitis);
- longontsteking (viruspneumonie);
- AIDS.
Kanker
Bijna zonder uitzondering lijden patiŽnten met een ernstige kwaadaardige aandoening aan depressieve episodes of depressieve stemmingen. Een kwaadaardig gezwel van de kop van de alvleesklier bewerkstelligt in bijna alle gevallen een depressie.
Aandoeningen van de hersenen
Organische aandoeningen van de hersenen hebben vaak als nevenverschijnsel een depressieve stemming; deze komt vooral voor bij:
- ziekte van Parkinson;
- slagaderverkalking;
- hersenbloedingen.

Vergiftigingen
Vergiftigingen met metalen en organische verbindingen leiden vaak tot episodes met depressieve stemmingen; berucht zijn in dit verband vergiftigingen met thallium en kwik.
Depressies bij ouderen
De meeste ouderen kunnen hun problemen na verlies van werk, status en/of naaste familieleden goed verwerken. Wanneer een depressie bij een oudere door de arts of een andere hulpverlener herkend wordt, dan is de aandoening of stoornis vaak ook toegankelijk voor behandeling, wanneer echter de diagnose wordt gemist, dan kan deze toestand leiden tot psychische invaliditeit met alle gevolgen van dien.
Symptomen
Bij veel ouderen komt de depressieve aandoening voor met lichamelijke verschijnselen die we ook vaak bij volwassenen aantreffen. Men ziet onder andere:
- verlies van eetlust;
- gewichtsvermindering;
- slaapstoornissen (dikwijls wakker worden, te vroeg ontwaken);
- vermoeidheid;
- gevoelens van zwakte;
- verstopping.
Soms komt de oudere depressieve patiŽnt op het spreekuur van de arts in eerste instantie met klachten over een of andere lichamelijke aandoening. Deze aandoening kan bijna elk orgaan betreffen, maar meestal gaat het om het hart, het maag-darmkanaal of het spierstelsel en het skelet.
Het is mogelijk dat de klachten voortkomen uit een lichamelijke aandoening, maar deze klachten blijven vaak bestaan, ze nemen ook niet af nadat de patiŽnt is gerustgesteld en lijken niet in verhouding te staan tot de ernst van de aandoening.

Depressie en dementie
Beginnende dementie gaat vaak gepaard met het optreden van depressieve verschijnselen. Bij ouderen worden geheugenverlies, concentratiestoornissen en slechte verzorging van zichzelf vaak uitsluitend toegeschreven aan de dementie, terwijl met bepaalde geneesmiddelen tegen depressie (antidepressiva, bijvoorbeeld Prozac) een belangrijke verbetering van het ziektebeeld bereikt zou kunnen worden.
Deze patiŽnten lijden vaak aan wanen, en vooral wanen over het eigen lichaam, de onjuiste gedachte dat men kanker heeft of aan een andere ongeneeslijke ziekte lijdt. Deze wanen houden dikwijls op een of andere wijze verband met schuldgevoelens.


4. Ontstaan en oorzaken
Van depressies
Al heeft de meerderheid van de depressieve stemmingen een aantal kenmerken gemeen, toch zijn er zowel wat de ontstaansvoorwaarden als wat de ziekteverschijnselen betreft talrijke en vaak zeer belangrijke punten van verschil.
De meeste depressieve stemmingen en depressieve episodes zijn niet scherp van elkaar te onderscheiden. Bij depressies kunnen erfelijke factoren, eigenschappen van de persoonlijkheid, geestelijke en lichamelijke factoren en milieu-invloeden een rol spelen.
Erfelijke factoren
Het onderzoek naar erfelijke factoren is moeilijk omdat het vaststellen van de aard van de depressieve stemming of de depressieve episode ook moeilijk is. Ook is het vaak bijzonder moeilijk de grens tussen normaal en ziekelijk te trekken, vooral wanneer het gaat om veranderingen in de stemming.
Indien in een familie zeer ernstige vormen van depressie voorkomen (manisch-depressieve psychose of bipolaire cyclische psychose), dan ziet men in die familie statistisch significant meer lijders aan depressieve stemmingen dan bij de doorsneebevolking.
Psychische factoren
Er zijn ongetwijfeld psychische of geestelijke factoren die het ontstaan van depressies kunnen bevorderen.
Hiertoe moeten ook gerekend worden normale zaken als bijvoorbeeld de verhuizing uit een vertrouwde omgeving. Wanneer iemand voor korte of lange tijd van huis is kan dit aanleiding geven tot een heimweedepressie.
De puberteit kan met depressieve reacties gepaard gaan die samenhangen met aanpassingsmoeilijkheden aan de nieuwe levensfase.
Bij de depressies van de ouder wordende mens leggen, naast eventuele erfelijke invloeden, geestelijke factoren stellig gewicht in de schaal. Deze depressies houden verband met de veranderende levensomstandigheden en vooruitzichten en de afnemende lichamelijke spankracht en prestatievermogens.
De aanhangers van de psychoanalyse geloven dat depressies een reactie zijn op een werkelijk of symbolisch ernstig verlies. Indien de relatie van een kind met de ouders wordt verstoord, ervaart het kind gevoelens van woede en angst, niet alleen tegenover de ouder, maar ook tegenover zichzelf, omdat het kind niet begrijpt welke eigenschappen het verworven heeft die kenmerkend zijn voor zijn persoonlijkheid.
Indien de woede zou worden geuit, zou dit het verlies van de ouder tot gevolg hebben en daarom worden de gevoelens verdrongen naar het onderbewustzijn.
Als op latere leeftijd een werkelijk of symbolisch verlies van een geliefd object plaatsvindt, komen, volgens de psychoanalytische school, de verdrongen gevoelens weer boven en worden deze tegen de patiŽnt zelf gericht; hij gaat zichzelf haten, net zoals hij degene zou hebben gehaat van wie hij afhankelijk was en die hem verliet. Dit kan dan leiden tot een depressieve stemming of het ontstaan van een depressieve episode.
Sociale factoren
Gedragsonderzoekers zien depressieve reacties als een opvallende vermindering van contact met de omgevende wereld, wanneer uit die wereld minder lonende prikkels worden ontvangen. De mate van respons is afhankelijk van de hoeveelheid en dosering van de beloning en straf die men vanuit de omgeving krijgt.
Wanneer de hoeveelheid beloning belangrijk afneemt, wordt de wereld in de eerste plaats een strafoord: het leven is niet meer lonend genoeg om eraan te blijven deelnemen.
Van verschillende sociale factoren is invloed op depressie en zelfmoord geconstateerd; deze is echter niet van rechtstreekse of directe aard. In steden komen meer depressies voor dan op het platteland; in hogere sociale klassen ziet men meer neurotische, in lagere sociale klassen meer psychotische depressies.
De betekenis van bepaalde aangeboren factoren is aangetoond; mogelijk is er sprake van een samenspel van erfelijke aanleg en andere factoren; men heeft ontdekt dat er samenhang kan bestaan met bepaalde chemische verschijnselen in de hersenen.
Een directe oorzaak heeft men nog niet gevonden. Al met al is het onwaarschijnlijk dat ťťn enkele factor alles kan verklaren.
Neurotransmitters
Sinds de jaren tachtig is een dertigtal van die neurotransmitters ontdekt. Men weet nu dat ťťn bepaalde groep neurotransmitters (behorend tot de catechol- en indolaminen) een belangrijke rol speelt bij de sturing van ons affectieve gedrag, te weten onze stemmingen, affectie, angst, vrees, gevoel en soortgelijke, moeilijk te omschrijven functies van onze hersenen.
Ook bij de behandeling van depressies maakt men gebruik van nieuw ontwikkelde geneesmiddelen die op de een of andere manier kunnen ingrijpen in de regelmechanismen van de neurotransmitters. Het ligt voor de hand om in dit verband te denken aan een mogelijke biochemische factor die een wezenlijke rol speelt bij het ontstaan van de depressie.


5. Behandeling
Afhankelijk van de aard en de ernst van de depressie zal de behandelende arts een keuze maken en de behandeling richten op:
- enkele gesprekken;
- een of meerdere geneesmiddelen (zoals bijvoorbeeld Prozac);
- suggesties omtrent leefregels;
- psychotherapie.
Evenmin als er slechts ťťn oorzaak is, is er ťťn behandelingsmethode. De meeste depressieve reacties of stemmingen kan men als normaal beschouwen, die, als ze weinig ernstig zijn, niet lang duren en geen bijzondere therapie behoeven.
Normale stemmingsschommelingen brengen menigeen voor kortere perioden in een depressieve stemming. De laatste jaren zijn veel medicijnen ontdekt die met succes depressieve reacties doorbreken. Terwijl vroeger alleen medicijnen gebruikt werden met niet veel meer dan stimulerende eigenschappen, past men tegenwoordig middelen toe die ingrijpen op stofwisselingsprocessen die met de depressie in verband staan.
Psychotherapie
Psychotherapie is nog steeds een beladen woord, dat dikwijls geassocieerd worden met gek-zijn en de psychiater. Psychotherapie bestaat voornamelijk uit gesprekken waarin de therapeut volgens omschreven wetenschappelijke methoden probeert storende conflicten, gevoelens en gedragingen dusdanig te bewerken dat de cliŽnt ze kan verminderen of opheffen. Afhankelijk van de aard en de ernst van de aandoening wordt een aantal therapievormen toegepast.
Ontdekkende therapieŽn
In deze vormen van psychotherapie gaat het erom dat de patiŽnt iets Ďontdektí in plaats van Ďbedektí, namelijk de storende emotionele conflicten, angsten en ook de manier van doen, die vaak hun wortels in de vroege jeugd hebben en nu oorzaak zijn van de klachten.
Deze onbewuste conflicten duiken steeds opnieuw in allerlei hinderlijke vormen op. Ontdekken betekent dat men zich in de therapie van deze storende en zich herhalende patronen bewust wordt en dat men gaandeweg kan ervaren en inzien dat men niet op dezelfde manier hoeft te leven als men tot nu toe heeft gedaan.
Gedragstherapie
Met gedragstherapie wordt bedoeld dat men zich in de therapie voornamelijk met gedragsproblemen bezighoudt: storend gedrag dat als Ďte veelí wordt ervaren (bijvoorbeeld te veel ruzie maken), of storend gedrag dat als Ďte weinigí wordt ervaren (bijvoorbeeld van je afbijten).
Meestal wordt eerst een tijd gesproken over wat zich aan concrete problemen voor-doet; vervolgens bepaalt men samen met de therapeut, waaraan gewerkt zal worden. Zo kan aan heel concrete zaken gewerkt worden, meestal een of tweemaal per week.
Partner-relatietherapie en gezinstherapie
Partner-relatietherapie kan aangewezen zijn wanneer problemen voortkomen uit of inwerken op de relatie tussen twee partners. Het is een vorm van therapie waaraan beide partners deelnemen, met de bedoeling dat zij gezamenlijk verduidelijking en oplossing van hun problemen zoeken.
Het kan voorkomen dat niet alleen de relatie tussen twee partners aanleiding geeft tot problemen, een depressieve stemming of een conflict, maar dat ook de kinderen bij de problemen betrokken zijn. In dat geval kan gezinstherapie aangewezen zijn, in welk geval het hele gezin aan de behandeling deelneemt.

Aroma tegen deze ziekte of klacht :

HOME Nederlands Latijn Eigenschappen Kwalen Recepten Links Bronnen