Wat is er te zien in Merkem?

Home - De groene gemeente - Toerisme - Merkem | Houthulst | Klerken | Jonkershove

vzw De Boot
Vzw De Boot staat voor begeleide dynamische (dag)tochten in de Westhoek met natuurbeleving als voornaamste peiler. Boeiende tochten die per fiets, te voet of met kano (of een combinatie hiervan) de mooiste hoekjes van de IJzerstreek laten zien onder begeleiding van een (natuur)gids. Niet alleen de natuur- en landschappelijke waarden krijgen de aandacht maar ook ons cultureel erfgoed wordt op een luchtige manier benaderd.


Natuurreservaat De Blankaart


De IJzerbroeken
Samen met Beveren, Stavele, Vleteren, Lo-Reninge en Woumen vormt dit gebied de IJzerbroeken (4.000 ha)

Drinkwaterproductiecentrum De Blankaart


De Beuckelaeremolen
Rodesteenstraat, Merkem
De Beuckelaeremolen is een staakmolen. Op de middenlijst zijn volgende gegevens gesneden: "DMN Vittecoqle 21 avril 1838; L.F. Naels 1781". Vadaar het vermoeden dat de molen in 1781 gebouwd werd. De molen stond aanvankelijk in de wijk 'Steentje' te Poperinge. Hij kreeg de naam 'Steentjesmolen'. In 1923 werd hij naar de Rodesteenstraat te Merkem overgebracht, ter vervanging van de tijdens de eerste wereldoorlog vernielde molen.

De molen kreeg de naam 'Beuckelaeremolen' of 'Debusscheremolen', naar de naam van de molenaar Hector Debusschere. Bij KB van 23 april 1974 werd de molen als monument gerangschikt. In 1999 werden drie extra molenaars aangeworven. De molen draait als nooit tevoren.
Oorlogsmonumenten
Meer dan waar ook houden in Houthulst en haar deelgemeenten monumenten, herdenkingstekens, straatnamen en begraafplaatsen de herinnering aan de twee wereldoorlogen levendig.
Merkem was tijdens de eerste wereldoorlog volledig van de kaart geveegd. De naam 'Merkem' werd aan vele straten in grote steden gegeven omwille van de slag van Merkem op 17 april 1918. De regimenten die op 17 april 1918 aan de Slag van Merkem deelnamen, kregen als beloning de inscriptie 'Merkem' op hun vaandels en stukken: het 9de, 11de, 12de, 13de, 14de en 19de linieregiment, het 1ste en 4de Jagers te voet, het 3de, 9de en 15de Artillerie, de batterijen van het 1ste, 7de en 10de Artillerie en het 1ste en 2de Regiment Artillerie. De 'steen van Merkem' is bekend omwille van de spreuk 'hier ons bloed, wanneer ons recht' die er werd opgeschilderd door een Vlaams soldaat.
  • Oorlogsmonument 1914-1918
    19e Liniestraat, Merkem
    Tekst: 'Aan de gesneuvelden van het 19de linieregiment, 17-4-1918'

  • Steen met gedenkplaat
    Iepersesteenweg, Merkem
    Tekst: 'Tot glorie van de 3de legerdivisie 1914-1918'

  • Monument als aandenken aan Armand Victor van Eecke
    Iepersesteenweg, Merkem (Foto links)
    Beeldhouwer: Gust Pickery
    Tekst: 'Gesneuveld op 9 september 1918 aan de ouderdom van 22 jaar'

  • Heilig Hartbeeld
    Voor de kerk, Westbroekstraat, Merkem
    Monument voor de gesneuvelde soldaten en burgerlijke slachtoffers van Merkem

  • Duitse Observatiepost
    Uit de eerste wereldoorlog. Van hieruit hadden de Duitse soldaten een uitzicht op de stelling De Drie Grachten en de voorpost van de Belgische Linies te Noordschote.
Fort van de Knocke (Vauban-vesting)
Ieperleedijkstraat / Knokke brug
Onder haar uitgestrekte weiden en talloze sloten verbergt de wijde IJzervlakte menig spoor van een rijk en bewogen verleden. Daartoe behoren, onder andere, de overblijfselen van de vroegere sterkte van De Knocke, een fort dat vooral roem verwierf tijdens de Frans-Spaans-Oostenrijkse oorlogen van de XVIIe en XVIIIe eeuw. De eigenaardige vorm van de kadasterindeling alsook een paar lichte terreingoveingen - eerder zeldzaam in de brede poldervlakte - verraden ogenblikkelijk de aanwezigheid van een verdedigingssysteem; een smalle gracht maakt het ons thans nog mogelijk de gebastioneerde omtrek af te bakenen van het vroegere fort, dat schrijlings gebouwd was op de samenvloeiing van de IJzer en de Ieperleevaart. De plaats heet nu nog Oud Fort of Fort van Knokke; zij ligt grotendeels op grondgebied van de gemeente Reninge - alleen de oostelijke hoek bevindt zich op Merkem . Enige huisjes staan op de plaats waar vroeger de kazematten waren, terwijl het "huis van de gouverneur" in de loop der tijden vervangen werd door een mooie Vlaamse hoeve, de enige getuige die nog aansluit bij het verleden.
Sint-Bavo Kerk
In 1107 verkreeg de abdij van Sint-Bertin het altaar van Merkem, ter zelfder tijd werd een Benidiktenessenklooster opgericht. Het klooster werd, in 1556, door de Geuzen verwoest, kort daarop herbouwd, en in 1590 opnieuw verwoest. Op de ruïnes werd de kloosterhoeve gebouwd.
De kerk werd tijdens de eerste wereldoorlog volledig vernield en in 1925 herbouwd in laat-gotische stijl. De toren is een geklasseerd monument.
Omwille van haar omvang wordt de kerk ook 'de kathedraal van de Westhoek' genoemd.
Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Langewaede
Volgens de legende zou het beeld van de Heilige Maagd per boot, over de overstroomde weiden, te Langewaede gestrand zijn. Zoals over tal van Mariabeelden verteld wordt, zou ook deze beeltenis tot driemaal toe door de pastoor naar de kerk gebracht zijn, en telkens verdwenen zijn en teruggevonden waar het aanstrande. Waaruit de pastoor afleidde dat O.L.Vrouw daar vereerd wilde worden, en er een kapel bouwde.
Een meer relevante verklaring vinden we in de traditie om een gedenksteen te plaatsen of een kapel op te richten waar een vooraanstaand persoon sneuvelde tijdens een veldtocht.
De kapel werd reeds voor 1400 gebouwd, herhaalde malen verwoest en telkens herbouwd. De huidige kapel dateert van 1965.

Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Milanen
Melaenedreef. Vroeger bedevaartsoord.
De naam verwijst naar een gelijkaardig Mariabeeld in de Dom van Milaan.

Herdenkkapel
Jacobstraat
Aan de piloten Eric Verscheure en Jozef Peeraer, neergestort tijdens een oefenvlucht op 3 augustus 1953.
Monument van Sidronius Hosschius
Op de hoek van de Stationsstraat en de Boterbloemstraat. Het vervangt het monument van Sidronius Hosschius dat voor de eerste wereldoorlog aan de ingang van de kerk stond. Tijdens de oorlog verdween het bronzen borstbeeld. Van het gedenkteken bleef alleen het arduinen voetstuk over. U kunt het zien op de foto links. Vlaamse frontsoldaten schreven er met rode letters de noodkreet: 'Hier ons bloed. Wanneer ons recht?' op. Gedurende 15 jaar bleef de pompsteen tegen de kerkmuur liggen zonder dat daar iemand aandacht aan schonk. In 1934 ontdekte Clem de Landtsheer, de toenmalige secretaris van het IJzerbedevaartcomité, de steen en kreeg van het Merkemse schepencollege de toelating om het voetstuk
dat als standbeeld voor het borstbeeld van Sidronius Hosschius had gediend over te brengen naar de crypte onder de Ijzertoren te Diksmuide. Daar is het nu nog altijd te bezichtigen.
De Heemkring van Merkem heeft de lokale beeldhouwer, Roger Slosse, gevraagd om een nieuw beeld van deze in Merkem geboren jezuïet die in de 17e eeuw internationale faam oogste als Latijns dichter.Lees meer over Sidronius Hosschius...
Gemeentehuis Merkem
Vòòr 1914 was het gemeentehuis gelegen in het huis (herberg en brouwerij) van ene Devriere. Na de eerste wereldoorlog werden het gemeentehuis en de school herbouwd aan de markt. Architect: Raison.
Hoge Moote
Noord- en Zuidwallandstraat
De straatnamen verwijzen naar de heer van Wallant. Zijn kasteel - gebouwd op de Hoge Moote - zou volgens de legende in de Hoge Mote verzonken zijn. Andere legende verhalen over een vioolspeler die er 's nachts, voor een beperkt publiek, deuntjes speelde.
Hoe dan ook, de Hoge Mote bozemde de omwonenden vrees in. Kinderen kregen het verbod om er te spelen. Een Moote is een opeenhoping van aarde, omringd door een kloof, midden een weide. Het is een vroeg middeleeuwse versterking om de landbouwers te beschermen.
Merkem uit de lucht
Wenst u Merkem van uit de lucht te zien. Klik op de foto hiernaast.