• Beginscherm (Back to Homepage)
• 1. Taken van de Brandweer
• 2. Werking van de Brandweer Koekelare
• 3. Samenstelling Brandweer Koekelare
• 4. Nieuwsflitsen (van onze reporter ter plaatse)
• 5. Brand voorkomen thuis (brandpreventie begint bij uzelf)

5. Brand voorkomen thuis (brandpreventie begint bij uzelf)

Deze webpagina's zullen regelmatig aangevuld worden met tips die u veel leed kunnen besparen of zelfs uw leven (of dat van anderen) kunnen redden. Kom dus regelmatig terug!
De teksten zijn grotendeels gebaseerd op de KBC-info brochure "Brand voorkomen thuis" en de speciale uitgave 2000 "Veiligheid brand en binnendringing voor particulieren" van het NVBB magazine (NVBB = Nationale vereniging voor beveiliging tegen brand en binnendringing) aangevuld met eigen informatie van de Dienst Preventie & ICT van de Brandweer Koekelare.

INHOUD

Woord vooraf: het brandt niet alleen bij de buren

Vier basisgegevens bij brand

Hoe ontstaat brand? De meest voorkomende brandoorzaken in woningen

Preventie: brand voorkomen = alle risico's uitschakelen

Volgende onderwerpen worden in de toekomst nog besproken/toegevoegd:

De rookmelder of -detector: de enige die u altijd wekt wanneer het brand

Soorten brand en de blusmiddelen (eerste interventiemiddelen)

Hoe gebruikt u een brandblusser correct? Snel en doeltreffend ingrijpen

Wat doen bij brand? Er is brand uitgebroken: handel snel

Hoe het huis verlaten bij brand? Evacuatieplan: het gebouw snel en veilig evacueren

Checklist "Brandveiligheid thuis": is je woning of appartement brandveilig?

Woord vooraf

Gelezen in de krant...de trieste werkelijkheid van wat waarschijnlijk begon als een doodgewone dag in het leven van de betrokkenen ergens in Vlaanderen (alle namen werden uit respect voor de slachtoffers vervangen door X)

De verwoestende kracht van vuur onderschat bijna iedereen. Wist u dat een kleine brand in een papiermandje in amper 6 minuten tijd kan uitgroeien tot een onbeheersbare brand die zich geweldig snel uitbreidt? Beeldt u zich in dat u op zo'n korte tijd alles kwijt bent? Uw huis, uw inboedel, de vaak kleine maar dierbare souvenirs, ...

Nochtans, brand kunt u in de meeste gevallen voorkomen. Gewoon door enkele eenvoudige organisatorische maatregelen te treffen. Met de informatie op deze pagina's wil Brandweer Koekelare u daarbij helpen.

Het brandt niet alleen bij de buren!

Elk jaar sterven in België een honderdtal mensen in een brand. Brandweermannen verliezen het leven tijdens een interventie om levens te redden of goederen te beschermen. Maar ruim 80% van de slachtoffers komen om in woningbranden, heel vaak 's nachts. Daarnaast lopen jaarlijks duizenden volwassenen en vooral kinderen brandwonden op in hun vertrouwde huiselijke omgeving. Tenslotte veroorzaakt de verwoestende kracht van de vlammen, rook en hitte aanzienlijke schade aan wat mensen soms met veel moeite hebben opgebouwd. De meeste van deze ongevallen hadden nochtans vermeden kunnen worden. Ze zijn stuk voor stuk het gevolg van onachtzaamheid, kwaad opzet, onvoorzichtigheid, of ze zijn gewoon te wijten aan het feit dat men de eenvoudige basisregels inzake brandpreventie niet kent.

Voor de brandveiligheid in rusthuizen, ziekenhuizen, hotels en kantoorgebouwen bestaan er reglementeringen die in het algemeen goed worden toegepast; voor eengezinswoningen bestaat er echter geen enkele reglementering inzake brandbeveiliging.

Bij jou thuis staan jouw veiligheid en die van je familie en persoonlijke bezittingen op het spel. Jij kan door een veilig en doordacht gedrag het ergste voorkomen. Preventie is een zaak van elke dag. Deze pagina's willen:

• je aandacht vestigen op de gevaren in je huiselijke omgeving die verwoestende branden en ernstige brandwonden kunnen veroorzaken,
• je de juiste reacties en reddingshandelingen leren,
• je enkele eenvoudige, doeltreffende en goedkope uitrustingen leren kennen die levens kunnen redden.

De checklist die in de toekomst zal kunnen geraadpleegd en gedownload worden op deze pagina's, zal je toelaten de brandrisico's in je woning op een systematische manier op te sporen.

Brandweer Koekelare
Dienst Preventie & ICT

Terug naar inhoudstabel

Vier basisgegevens bij brand

Voor de mens is vuur niet het meest bedreigende onderdeel van een brand. Er zijn vier basisgegevens die veel gevaarlijker zijn en die u zeker moet weten.

ROOK IS PIKZWART

Rook is donker en verspreidt zich zo snel dat u zelfs in uw eigen woning compleet gedesoriënteerd raakt.

ROOK EN GASSEN ZIJN VERSTIKKEND

In heel veel gevallen zijn niet de vlammen dodelijk, maar wel de rook en het gas. Rook bevat koolstofmonoxide, een gas dat mensen bedwelmt. Omdat tijdens de slaap ons reukorgaan uitgeschakeld is, worden we ook niet wakker van een brandlucht zoals sommigen wellicht denken. Bij brand is het gevaar dus heel reëel dat slapende mensen nooit meer wakker worden...
Vandaar dat een rookdetector in huis uw eerste verdedigingsmiddel is. Een rookdetector kan een beginnende brand in een vroeg stadium detecteren en geeft dan een luid alarm zodat u wakker wordt en u alsnog in veiligheid kan brengen.
In een woningbrand bevatten daarenboven heel wat zaken waarin kunststoffen zijn verwerkt vuur. Zo worden allerlei uiterst giftige gassen gevormd.

HITTE IS DODELIJK

De hitte die vrijkomt bij een brand gaat elke voorstelling te boven: ze kan oplopen tot 1200°C. Dat overleeft geen mens. Al vanaf een temperatuur van 65°C functioneert het lichaam niet meer.

U HEBT GEEN TIJD

Bij een brand speelt de tijd in uw nadeel. In een handomdraai kan heel uw woning in lichterlaaie staan. Verlaat een brandend huis dus meteen. Hebt u van tevoren een vluchtplan bedacht vanuit alle kamers? Dan maakt u meer kans om ongedeerd uit uw brandend huis te komen.

Terug naar inhoudstabel

Hoe ontstaat brand? De meest voorkomende brandoorzaken in woningen

Brand ontstaat wanneer drie elementen samen aanwezig zijn: zuurstof, een brandbare stof en een ontstekingsbron. Deze elementen worden dikwijls voorgesteld in de vorm van een vuurdriehoek.

Zuurstof: in de lucht Brandbare stoffen: papier, hout, textiel, ... Ontstekingsbron: een vonk, vlam, hitte, ... Deze elementen vindt u overal om u heen. Een gouden tip: houd ze uit elkaars buurt!

ROKEN

Vaak roken personen in bed, in een zetel of op een zitbank. Ogenschijnlijk zonder gevaar. Maar het kan anders uitdraaien.
Concreet:
Wanneer dit laat op de avond of 's nachts gebeurt, na een avondje stappen, na het innemen van slaapmiddelen, medicijnen, alcohol of drugs, is de kans groot dat u in slaap valt. Uw brandende sigaret, sigaar of pijp kan op het hoofdkussen, het deken, de zitbank of in de zetel vallen en daar beginnen te smeulen en brand veroorzaken.
Wist u dat een sigarettenpeuk 3 tot 4 uur kan smeulen voordat er echt een brand ontstaat? Dat wil zeggen lang nadat iedereen naar bed is en slaapt. En als het één keer zover is, is er geen houden meer aan. Omdat daarenboven de ontstane rook en gassen verstikkend zijn en tijdens de slaap ons reukorgaan uitgeschakeld is, worden we ook niet wakker van de brandlucht. Een goed werkende rookdetector is dan de enige die u nog op tijd kan wekken.

KOKEN

In de keuken dreigt permanent brandgevaar.
Na (of tijdens) het koken gebeurt het wel eens dat er op het vuur dat nog aanstaat potten en pannen zonder toezicht worden achtergelaten. De frietketel staat bijvoorbeeld naast andere potten en pannen op de kookplaat van het fornuis. De deurbel is genoeg om u even uit de keuken te halen. Of een van de kinderen roept u. De vlam kan dan in de pan slaan zonder dat dit wordt opgemerkt.
Het is ook helemaal geen goed idee om tijdens de late uurtjes, bijvoorbeeld na een uitstap of een avondje stappen, nog te koken. Alcohol, onoplettendheid en onachtzaamheid kunnen voor gevaarlijke toestanden zorgen. Het zou niet de eerste keer zijn dat de 'kok van dienst' in slaap valt en dat de frietketel of het eten in de pan vuur vat met alle gevolgen vandien.

VERWARMINGSTOESTELLEN

Brand wordt hier meestal veroorzaakt door brandbare materialen die te dicht bij of op een verwarmingstoestel liggen of staan. 
Bij kachels, open haardcassettes en allerlei soorten centrale of individuele verwarmingstoestellen of bijzetverwarmingen, moet men rekening houden met diverse problemen: slechte of gebrekkige staat, verkeerd onderhoud of gebruik. In talrijke gevallen echter volgt de gebruiker noch de instructies noch de waarschuwingen op die vermeld zijn in de handleiding bij het toestel. Hij plaatst brandbare materialen (gordijnen, linnen, zetels, kussens, speelgoed, kuismateriaal, boeken en tijdschriften, brandhout, enz.) op of te dicht bij het verwarmingstoestel.
Deze materialen kunnen, door direct contact of door de stralingswarmte, op korte of langere tijd ontvlammen en brand veroorzaken..

ELEKTRICITEIT

Als alle elektrische huishoudtoestellen, de verlichting in huis, hifi-apparatuur, computer- en randapparatuur en dergelijke perfect geïnstalleerd zijn en correct worden gebruikt, is er meestal geen vuiltje aan de lucht. Maar... vaak worden installatievoorschriften en gebruiksinstructies niet nageleefd.
Het betreft o.a. de veiligheidsafstand tussen het toestel en de wand, in het bijzonder bij koel- en diepvrieskasten en rond televisietoestellen. Doordat er geen voldoende ventilatie meer is, geraken deze toestellen oververhit. Ook oververhitting van de elektrische (inbouw-)spots in het plafond van een werk- en leeskamer kan brand veroorzaken.
Tijdens de afwezigheid van de bewoners blijven een aantal huishoudelijke toestellen in werking. Het zijn onder andere koelkasten, diepvriezers, .... Andere toestellen, zoals vaatwas- en wasmachines, droogkasten, televisie-, hifi- en computerapparaten worden bij voorkeur enkel in werking gesteld bij aanwezigheid van de bewoners. Indien er zich dan een probleem zou voordoen, kan de bewoner nog tijdig ingrijpen. Alle elektrische toestellen kunnen namelijk een defect of een constructiefout hebben, of er kan brand ontstaan in het toestel ten gevolge van bijvoorbeeld een blikseminslag.
Let ook op het gebruik van zogenaamd 'gemakkelijke' oplossingen, zoals verdeelstekkers en verlengkabels: zij kunnen zorgen voor overbelasting van het elektrische circuit. Tenslotte dient ook de elektrische installatie zelf (kabels, contactdozen, schakelaars, zekeringen, ...) in huis natuurlijk in goede staat te zijn. 

SCHOUWEN

Schouwbranden zijn een gekend fenomeen. Maar in veel gevallen is de veiligheidsafstand rond rookkanalen niet gerespecteerd of is bij het installeren geen rekening gehouden met de regels van goed vakmanschap.
Voorbeeldje:
Een huurder plaatst een houtkachel in zijn woning en stookt daarin al wat van hout is: geverfd hout, hout met plastic eromheen, .... Hij 'vergeet' de schouw jaarlijks te laten vegen. Als doe-het-zelver metst hij een schouwtje rond de kachel. Boven de schouwbalk brengt hij een multiplexplaat aan op een houten kader op ongeveer 1,5 cm van het metalen rookkanaal.
Alles verloopt probleemloos, tot een nieuwe huurder in de woning komt, een gezin met vier kinderen. Ze stoken vaker, harder en langer. En op een koude namiddag is het zover: tegen de vooravond ontstaat een schouwbrand en door de grote hitte begint ook de multiplexplaat te branden...

Terug naar inhoudstabel

Preventie: brand voorkomen = alle risico's uitschakelen

Onwetendheid, onvoorzichtigheid en onachtzaamheid: de drie oorzaken van brand. Hoe kunt u zich hiertegen wapenen? U kunt een heleboel vrij eenvoudige maatregelen treffen om brand te voorkomen. Eigenlijk komt het erop aan de drie elementen van de vuurdriehoek, namelijk zuurstof, een brandbare stof en een ontstekingsbron, goed uit elkaars buurt te houden. Gemakkelijk gezegd. Maar de praktijk geeft vaak een totaal ander beeld. Kijk maar eens rond in uw eigen huis. En ga voor uzelf na of u de volgende zaken respecteert.

ORDE EN NETHEID Orde en netheid zijn een eerste vereiste voor een brandveilige omgeving. Gooi dus oude rommel weg en breng ongebruikte restjes van brandbare producten naar het containerpark.

VUUR EN VLAMMEN Als u vuur maakt, doe dat dan steeds in een brandveilige omgeving. Plaats bijvoorbeeld een kaars in een degelijke kandelaar en een fonduestel op aluminiumfolie met opstaande rand.

LUCIFERS EN AANSTEKERS Houd lucifers en aanstekers buiten het bereik van kinderen. Vuur fascineert hen. Vraag uw jongste maar even waar u de lucifers bewaart: hij weet het precies. Veel branden ontstaan door kinderen die met vuur spelen. Ook jongeren die stiekem (bijvoorbeeld in een schuur) een sigaretje opsteken zijn door onachtzaamheid al meer dan eens oorzaak geweest van brand.

BRANDBARE PRODUCTEN Bewaar brandbare producten nooit bij elkaar, anders creëert u de perfecte omgeving voor brand. Giet gevaarlijke producten nooit over in een andere fles, maar bewaar ze steeds in hun oorspronkelijke verpakking. Op het etiket staat immers vermeld welk gevaar het product inhoudt en hoe u het veilig moet gebruiken en bewaren.

SPOTS EN HALOGEENLAMPEN Installeer spots en halogeenlampen in een brandveilige omgeving. Ze worden heel warm en kunnen brand veroorzaken door oververhitting. Respecteer de installatieregels die u bij de verpakking vindt.

SCHOORSTEEN Laat de schoorsteen jaarlijks vegen om schoorsteenbrand te voorkomen. Als teveel roet zich ophoopt aan de binnenkant van de schouw, kan deze ontbranden door de hitte van de rook die erlangs gaat.

ELEKTRICITEITSNET Laat het elektriciteitsnet in uw woning om de tien jaar grondig nakijken door een vakman of een keuringsbedrijf. Zij kunnen beoordelen of alles in orde en brandveilig is. Zo'n controle is trouwens verplicht om de 25 jaar (of na belangrijke aanpassingen).

BARBEQUETOESTELLEN Zorg dat u een blusmiddel bij de hand hebt als u met vuur of ontvlambare producten werkt. Een branddeken, water uit de tuinslang of een natte dweil is vaak al genoeg om een beginnende brand te doven.

VERWARMINGSTOESTELLEN Volg nauwgezet de instructies en waarschuwingen op van de handleiding bij kachels, openhaardcassettes en allerlei soorten centrale en individuele verwarmingstoestellen en toestellen voor bijverwarming. Hang nooit linnen te drogen op of nabij een verwarmingstoestel.

GROTE ELEKTRISCHE TOESTELLEN Volg nauwgezet de richtlijnen van de handleiding over de veiligheidsafstand tussen een elektrisch toestel en de muur, in het bijzonder bij koel- en diepvrieskasten en rond televisietoestellen, maar ook bijvoorbeeld bij computers. Doordat er onvoldoende ventilatie is, raken de toestellen anders oververhit. Houd de bovenkant en alle ventilatieopeningen van uw toestellen steeds vrij.

ASBAKKEN Ledig een asbak nooit zomaar in de vuilniszak. Installeer daarvoor speciaal een emmertje of een bloempot met zand. Want u weet maar nooit of er nog iets nasmeult.

POTTEN EN PANNEN Als er in de keuken potten en pannen op het vuur staan, bent u daarmee bezig en met niets anders (bijvoorbeeld niet telefoneren of buiten in de tuin werken). Twee dingen tegelijk doen, leidt tot gevaarlijke situaties, zeker als er kinderen rondlopen in huis.

Terug naar inhoudstabel

Wat volgt... 

De volgende hoofdstukken worden regelmatig aangevuld. Een overzicht van de onderwerpen die nog behandeld zullen worden kun je zien in de inhoudstabel. Kom dus regelmatig terug naar deze website voor meer informatie. 

Maar vooral: onderschat de verwoestende kracht van vuur niet en neem vandaag nog actie om brand te voorkomen in uw woning.

Voor de betrokkenen uit het krantenbericht hieronder kan de tijd jammer genoeg niet meer teruggedraaid worden. ZORG ER ECHTER VOOR DAT U OF UW GEZIN MORGEN NIET OP DEZE MANIER IN DE KRANT HOEFT TE KOMEN.

Terug naar inhoudstabel

(Back to Homepage)

Webmaster en © foto's: Lt. ir. D. Depreitere, Dienst Preventie & ICT

Laatste aanpassing op: 08 april 2005