Sport en cultuur

voetbal

Sport en spel

De Azteken speelden verschillende spelletjes, zowel de kinderen als de volwassenen. 
Sommige van die spelletjes hadden een religieuze functie, andere waren dagelijkse vormen van tijdverdrijf. Het inzetten van waardevolle voorwerpen was een vaak voorkomend gebruik bij de Azteken, maar niet iedereen had steeds evenveel geluk...

Tlachtli De belangrijkste sport voor de Azteken was Tlachtli (tlak-tlie), de sport die ook door de goden gespeeld werd.
De goden gebruiken echter de hemel als speelveld en de zon als bal. Voor mensen is de zon een beetje te warm en te veraf op mee te spelen, dus gebruikten de Azteken een rubberen bal.
De hemel als speelveld zou ook iets te groot zijn, dus nam men een spelveld van 60 meter lang met aan beide kanten ringen.
De meeste tempels hadden wel een speelveld, omdat het spel voor de Azteken verbonden was met de goden. Ze namen dit spel heel serieus, niemand zou ooit tlachtli spelen zonder eerst tot de goden te bidden en wierook te offeren.
Het spel lijkt een beetje op wat wij vandaag basketbal noemen.
Mannen die tlachtli spelen
De bedoeling is de bal door de ring te stoten. Gemakkelijk, zou je zeggen... Maar handen en voeten mogen de bal niet raken. Je moet dus spelen met de heup, knieŽn en ellebogen. De ring hing ook heel hoog, waardoor het helemaal niet gemakkelijk was om te winnen.
Toch was winnen heel belangrijk, want vaak werden de verliezers geofferd aan de goden...
Maar niet alleen verliezen kon de dood beteken, ook gewoon meespelen kon levensgevaarlijk zijn. De bal, die ongeveer zo groot was als een bowlingbal, was zeer hard en zwaar (bijna 2,5 kilo), en ook al droegen de spelers beschermlappen op armen en knieŽn, toch werden spelers soms gedood...

Patolli De Azteken hielden wel van een beetje gokken. Bij het spel Patolli, maar ook bij Tlachtli durfden de toeschouwers wel eens een gokje te wagen over wie het spel zou winnen. Hoewel, gokje,... Sommigen verloren hun hele bezit of hun slaven. Patolli is een spel dat een beetje lijkt op mens-erger- je-niet. Vier cacaobonen waar stippen op waren geverfd dienen als dobbelstenen. Klik hier om patolli te spelen!

Klik hier om Patolli te spelen!

Na het gooien mocht een speler zijn stenen speelschijven verplaatsen over het bord. Sommige Azteken, die vaak speelden, droegen zelfs hun dobbelstenen in een doek gewikkeld bij zich en spraken ze toe vůůr een wedstrijdje Patolli.
Niet alleen de omstaanders durfden waardevolle spullen in te zetten op de winnaar, ook de spelers zelf konden alles op het spel zetten (kledij, veren, huizen en zelfs hun kinderen!). Sommigen verkochten zelfs zichzelf als slaaf, als ze al de rest al kwijt waren.
Vogelmannen
Heilige vogelman
Deze sport werd, zoals je hierlangs kan zien, uitgevoerd vanaf een 70 m hoge paal. De spelers moesten deze paal beklimmen en zich dan naar beneden laten vallen met enkel een touw rond de benen. Elk van de vier mannen, die verkleed waren als vogels, moesten dertien keer rond de paal (Valador) zweven tot ze neerkwamen op de grond.
Het spel lijkt een beetje op het bungeejumpen van vandaag, maar het was veel gevaarlijker.
Ook bij dit spel konden de deelnemers zich aan de dood verwachten. Alle vier de mannen werden na afloop immers geofferd aan de goden.

 

top

Taal

De Azteken gebruikten geen alfabet. Ze schreven met tekeningen, of hiŽrogliefen. Sommige van deze hiŽrogliefen beeldden gewoon iets uit zoals een boom of een mes. Andere stonden voor begrippen. Zo werd het begrip oorlog uitgebeeld met een schild en een knots. Om te laten zien dat iemand sprak tekenden de Azteken een mond waar perkamentrolletjes uitkwamen. Beweging werd aangeduid met een spoor van voetafdrukken.

Tekening in een codex: je ziet voetjes en perkamentrolletjes

Puzzelen De tekeningetjes werden niet in een bepaalde volgorde op papier gezet, zoals dat bij ons van links naar rechts gebeurt. De lezer moest alle hiŽrogliefen bekijken en er proberen een verhaal van te maken door ze bijeen te puzzelen. Toch was er een zekere volgorde te merken: de dingen die bovenaan de pagina stonden waren verder weg en de tekeningen onder aan de pagina stonden dichterbij. Belangrijke hiŽrogliefen werden meestal ook groter getekend.
Het is duidelijk dat het niet gemakkelijk was om dit schrift te lezen en het is dan ook niet zo raar dat alleen geschoolde klerken, meestal priesters, konden lezen en schrijven.

Een codex: het ziet eruit als een accordeon... Papier De Azteken maakten hun papier van de schors van wilde vijgebomen, die in kalkwater werd geweekt en werd geklopt om de vezels los te maken. Dit goedje werd vermengd met gom en tot dunne vellen geslagen.
Om een codex (een soort boek) te krijgen, werden de vellen als bij een harmonika aan elkaar vastgemaakt. Soms werd een codex op perkament van dierenhuiden getekend.

Tellen De Azteken hadden een heel speciale methode voor het schrijven van getallen. Dat gebeurde niet met nummertjes zoals bij ons, maar met symbolen. het cijfer ťťn kon worden voorgesteld als een bolletje of ...als een vinger! Dit komt omdat de Azteken een talstelsel hebben dat gebaseerd is op het getal 20, wat overeenkomt met het aantal vingers en tenen dat je hebt. De Azteken telden dus op hun vingers...
Vanaf het getal twintig gebruikte men geen vingers of tenen meer, want die waren dan op. Daarom kozen de Azteken een volgend symbool: de vlag. Zo ging men telkens verder en verder.
Misschien wil je wel eens leren tellen in het Nahuatl, de taal van de Azteken? Kijk dan eens op deze pagina en probeer het maar!!

Leer tellen in het nahuatl. Klik!

 

top

Kunst

Kunstlieden en ambachtslieden genoten veel aanzien bij de Azteken: ze hadden een eigen wijk in de stad en eigen goden en feestdagen. Hun kennis werd uitsluitend doorgegeven aan hun eigen kinderen. De Azteken noemden hen de Tolteca, naar de Tolteken, die volgens de legende hun voorouders waren.

Metaalbewerkers De Azteken kenden geen ijzer, maar wel vele andere kostbare metalen, zoals koper, goud en zilver, waarvan ze sieraden maakten. Het metaal kwam uit veraf gelegen gebieden, en kwam tot in de stad via belastingen of handelaars (pochteca).
De metaalbewerker maakte eerst een model in klei van het voorwerp dat hij wilde maken. Dit model bedekte hij met bijenwas en deed er een volgende laag klei op. Het metaal werd gesmolten in een oventje, dat heet gehouden werd door er met een metalen buisje in te blazen. Ondertussen was de bijenwas gesmolten en kon men het vloeibare metaal in het model laten lopen. Tenslotte liet men het metaal afkoelen en klopte men het model stuk. Deze techniek noemt men de "verloren was-techniek" en werd ook al door de oude Grieken gebruikt.
Zo maakten de metaalbewerkers oorbellen, hangertjes en lipknopjes (soort piercing). Grotere voorwerpen , zoals standbeelden, werden gemaakt door grote klompen metaal te verhitten en zo te vormen.

Veerbewerkers Van de voorwerpen die de veerbewerkers maakten is niet meer veel overgebleven. Veren bewaren immers niet zo goed als metaal. Toch moeten de Azteken prachtige dingen hebben gemaakt, zoals afbeeldingen in mozaÔek. Eerst tekende men het ontwerp in lijnen op een stuk stof, waarna de veren volgens een bepaald patroon werden vastgelijmd. Naast mozaÔeken werden de veren verwerkt in hoofdtooien en mantels. De meest gewilde veren waren die vande Quetzal vogel. Er was zelfs een speciale voliŤre in Tenochtitlan, met 300 man personeel om deze vogels te verzorgen en in de rui hun veren te verzamelen. Hoofdtooi van veren
Chacmool
Beelden
De Azteken hadden veel tempels en bij die tempels stonden vaak reuzenbeelden? Niemand had tevoren zulke grote beelden gemaakt, sommigen waren zelfs meer dan twee meter hoog. De beelden werden meestal beschilderd, en elke god had zo zijn eigen kleuren. Vandaag blijft er helaas weinig van de kleuren over.
Naast hun eigen kunstvormen, ontleenden de Azteken dingen aan de volkeren die vůůr hen in de vallei hadden gewoond, zoals de Tolteken. Deze hadden beelden die chacmools genoemd werden en die vaak aan de ingang van tempels stonden. Zij hadden een schaal op hun buik voor offergaven en bloed, meestal voor de regengod Tlaloc.

Muziek In hun vrije tijd speelden sommige Azteken muziek. Het meest gebruikte instrument was de huehuetl, een trommel die was gemaakt uit een holle boomstam. Deze trommel werd gebruikt als begeleiding bij andere instrumenten, zoals houten gongs, ratels en bellen. Of men maakte instrumenten van dingen uit de natuur, zoals gedroogde zaden, botten en noten.
Elke ochtend werden de Azteken gewekt door een ander instrument: een priester blies op een schelp, zoals een toeter, om het sein tot, opstaan te geven.
Kinderen speelden op kleine fluitjes of occarina's. Dat is een fluit gemaakt uit aardewerk, en vaak in de vorm van een dier, bijvoorbeeld een slak.

top

ontdek de godsdienst van de Azteken

ga wandelen in Tenochtitlan

Ga bij het leger en ontdek wie de leider der Azteken is